नवी दिल्ली – भारत जोडो यात्रेदरम्यान काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्या टी-शर्टची जोरदार चर्चा होत असून कडाक्याच्या थंडीनंतरही राहुल गांधी हाफ टी-शर्ट घालूनच कसे फिरत आहेत, असा सवाल सर्वजण करत आहेत. शेवटच्या राहुलला थंडी का जाणवत नाही असा प्रश्न सर्वांच्या मनात निर्माण होत आहे, पण शेवटच्याला थंडी कशी वाटते आणि काहींना जास्त तर काहींना कमी का वाटत आहे, हे तुम्हाला ठाऊक आहे. चला तर मग आम्ही तुम्हाला सर्व प्रश्नांची उत्तरे शास्त्रीय पद्धतीने सांगत आहोत.

माणसाला थंडी कशी वाटते हा सर्वात मोठा प्रश्न आहे. समजावून सांगा की शरीरात त्वचेखाली थर्मो-रिसेप्टर नसा असतात, ज्या मेंदूला थंडीचा संदेश देतात. यानंतर, मेंदूतील हायपोथालेमस शरीराचे तापमान संतुलित करण्यास सुरवात करतो. त्यामुळे शरीरातील हंस उभे राहतात आणि स्नायू आकुंचन पावू लागतात. या कारणामुळे एखाद्याला थंडी जाणवते.

काहींना थंडी जास्त तर काहींना कमी का वाटते?
अभ्यासानुसार, कमी किंवा जास्त थंड होणे पूर्णपणे लिंग, वय आणि जनुकांवर अवलंबून असते. यावरून माणसाला किती थंडी जाणवेल हे ठरते. प्रत्येकाची तापमान सहन करण्याची आणि थंडी जाणवण्याची क्षमताही वेगळी असते. वृद्धांना थंडी कमी वाटते, तर तरुणांना जास्त थंडी जाणवते, असा दावाही एका अभ्यासात करण्यात आला आहे. संशोधनात असे म्हटले गेले आहे की तापमान खूप कमी होईपर्यंत वृद्ध लोक थंडीने थरथर कापत नाहीत, तर तरुणांना तापमान थोडे कमी झाल्यावरच थरकाप सुरू होतो. कारण, वृद्धांच्या तुलनेत तरुणांमध्ये थंडी जाणवण्याची क्षमता अधिक असते, जी वयानुसार हळूहळू कमी होत जाते.

थंडी वाजली की अंग थरथरू का लागते?
वातावरणातील तापमान कमी झाल्यानंतर मेंदूतील हायपोथॅलेमस शरीराचे तापमान संतुलित करण्यास सुरुवात करतो आणि शरीराचे अवयव संथ गतीने काम करतात. त्यामुळे शरीरात अधिक चयापचय उष्णता निर्माण होते आणि शरीरात थरथर सुरू होते. शरीरात थरथरणे म्हणजे तुमचे शरीर शरीराचे तापमान आणि बाहेरचे तापमान संतुलित करत आहे. तापमान संतुलित झाल्यानंतर थरथर थांबते किंवा कमी होते.

कोणत्या कारणांमुळे एखाद्या व्यक्तीला खूप थंडी जाणवते?
जास्त सर्दी होण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. शरीराचे वजन लांबीच्या प्रमाणात खूपच कमी असल्यास थंडी जास्त जाणवते. याशिवाय शरीरात लोहाची कमतरता आणि थायरॉईड बिघडल्याने सर्दीही होऊ शकते. शरीराच्या सर्व भागांमध्ये योग्य रक्ताभिसरण न झाल्यामुळे तीव्र थंडी जाणवू शकते. याशिवाय योग्य झोप न लागणे, डिहायड्रेशन आणि व्हिटॅमिन बी ची कमतरता हे देखील जास्त सर्दी होण्याचे कारण असू शकते.

राहुल गांधींना थंडी का वाटत नाही?
अतिशय थंड ठिकाणी राहणाऱ्या लोकांचे शरीर त्यानुसार समायोजित केले जाते. याशिवाय शारीरिक हालचाल चांगली असेल तर शरीरातील चयापचय क्रिया चांगली राहते आणि सर्दी कमी होते. आपल्या शरीरातील चरबीही आपल्याला थंडीपासून वाचवते. राहुल गांधी दीर्घकाळ भारत जोडो यात्रेत सहभागी असून बाह्य वातावरणानुसार त्यांचे शरीर जुळवून घेतले आहे. याशिवाय तो रोज चालतो आणि चांगल्या शारीरिक हालचालींमुळे त्याला थंडी कमी वाटते.