Shivaji Kardile : भाजपचे ज्येष्ठ आमदार शिवाजी कर्डिले यांच्या निधनाने त्यांच्या थक्क करणाऱ्या राजकीय प्रवासाच्या आठवणींना पुन्हा उजाळा मिळाला आहे. कोणताही राजकीय वारसा नसताना, अहमदनगर जिल्ह्यातील बुऱ्हाणनगर येथील एक साधा दुधवाला ते पाच वेळा आमदार आणि राज्यमंत्रीपदापर्यंतचा त्यांचा प्रवास प्रेरणादायी आहे. त्यांच्या साध्या जीवनशैलीने आणि दांडग्या जनसंपर्काने त्यांनी राजकारणात स्वतःचा ठसा उमटवला.

दुधाच्या रतीबापासून राजकीय उंचीपर्यंत

शिवाजी कर्डिले यांचा मूळ व्यवसाय होता दूध विक्री. गावातील सरपंच म्हणून काम करताना ते स्वतः दुधाचे रतीब घालायचे. साधा पांढरा कुर्ता-पायजमा, गांधी टोपी, माथ्यावर वारकरी टिळा आणि पायात साधी चप्पल असा त्यांचा पेहराव होता.

जिल्हाधिकारी, तहसीलदार, प्रांताधिकारी यांच्या घरापर्यंत दूध पुरवठा करताना त्यांचा प्रशासनातील अधिकाऱ्यांशी संपर्क वाढला. यातूनच त्यांनी गावातील छोटी-मोठी कामे मार्गी लावण्यास सुरुवात केली. “हा दुधवाला काम मार्गी लावतो,” अशी चर्चा गावात पसरली आणि त्यांचा जनसंपर्क वाढत गेला.

काम मार्गी लावण्याची हातोटी आणि प्रशासनाशी असलेल्या ओळखींमुळे कर्डिले यांच्याकडे ग्रामस्थांची गर्दी वाढली. सरपंचपदाच्या अनुभवातून त्यांना प्रशासकीय कामांचा पाठपुरावा कसा करावा, याची जाण आली. अधिकाऱ्यांशी जपलेल्या नात्यामुळे आणि काम पूर्ण झाल्यावर आभार व्यक्त करण्याच्या सवयीमुळे त्यांची विश्वासार्हता वाढली.

याच जनसंपर्काच्या जोरावर त्यांनी 1995 मध्ये नगर-नेवासा मतदारसंघातून अपक्ष उमेदवारी अर्ज करत पहिला विजय मिळवला. 1999 मध्येही त्यांनी अपक्ष म्हणून विजय मिळवला आणि शिवसेनेला बाहेरून पाठिंबा दिला. पुढे ते राज्यमंत्री झाले आणि त्यांना मत्स्य व बंदरे विकास खाते मिळाले.

राष्ट्रवादी ते भाजप, राजकीय वाटचाल

2009 मध्ये कर्डिले यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला आणि त्याच वर्षी लोकसभा निवडणूक लढवली, पण भाजपच्या दिलीप गांधी आणि राजीव राजळे यांच्याकडून त्यांचा पराभव झाला. मतदारसंघ पुनर्रचनेनंतर राहुरी-नगर-पाथर्डी हा नवीन मतदारसंघ निर्माण झाला. यावेळी त्यांनी 2009 मध्ये राष्ट्रवादी सोडून भाजपमध्ये प्रवेश केला आणि 2009, 2014 मध्ये आमदारकी जिंकली. मात्र, 2019 मध्ये प्राजक्त तनपुरेंकडून त्यांना पराभव पत्करावा लागला. तरीही 2024 मध्ये त्यांनी सूक्ष्म नियोजन आणि जनसंपर्काच्या बळावर पुन्हा विजय मिळवला. सहा वेळा आमदारकी लढवताना त्यांचा फक्त 2019 मध्येच पराभव झाला.

सहकार क्षेत्रातील योगदान

राजकारणाबरोबरच कर्डिले यांनी सहकार क्षेत्रातही आपली छाप पाडली. 2007 मध्ये ते जिल्हा सहकारी बँकेचे संचालक झाले आणि 2008-09 मध्ये अध्यक्षपद भूषवले. 2023 मध्ये महायुतीच्या सत्तेनंतर राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या पाठिंब्याने त्यांना पुन्हा जिल्हा बँकेचे अध्यक्षपद मिळाले.

जनता दरबार आणि लोकप्रियता

कर्डिले यांच्या लोकप्रियतेचे रहस्य त्यांच्या जनसंपर्कात होते. त्यांच्या निवासस्थानी रोज सकाळी ‘जनता दरबार’ भरायचा, जिथे कार्यकर्ते आणि ग्रामस्थ आपली कामे घेऊन यायचे. ही परंपरा त्यांच्या पहिल्या आमदारकीपासून सुरू झाली आणि अखेरपर्यंत कायम राहिली. आजारपणातही उपचारानंतर त्यांनी पुन्हा जनता दरबार सुरू केला. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही त्यांना आरामाचा सल्ला दिला होता, पण कर्डिले यांचा जनसेवेचा उत्साह कायम होता.

दिवाळी फराळ आणि सामाजिक बांधिलकी

दिवाळी पाडव्याला कर्डिले यांच्या निवासस्थानी फराळचा मोठा कार्यक्रम व्हायचा, जिथे नेते, अधिकारी, कार्यकर्ते आणि नातेवाईक एकत्र यायचे. धोंड्याच्या महिन्यातही ते कार्यकर्त्यांसाठी जेवणाचा कार्यक्रम आयोजित करायचे. या परंपरांमुळे त्यांचे सामाजिक बंध अधिक दृढ झाले.

विरोधकांना शह, पण वैर नाही

कर्डिले यांनी राजकारणात विरोधकांना नेहमीच शह दिला, पण वैर ठेवलं नाही. त्यांच्या जनसंपर्काच्या बळावर आणि प्रशासकीय कामांमधील हातोटीमुळे विरोधकांवर कुरघोडी करणे त्यांना सहज शक्य होतं. त्यांच्या कार्यकर्त्यांच्या फौजेमुळे आणि मतदारसंघातील प्रत्येक तालुक्यातील ओळखीमुळे ते नेहमीच चर्चेत राहिले.

एक प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व

शिवाजी कर्डिले यांचा प्रवास हा मेहनत, जनसंपर्क आणि प्रामाणिकपणाचा द्योतक आहे. दुधवाला ते आमदार आणि राज्यमंत्री असा त्यांचा प्रवास अनेकांना प्रेरणा देणारा आहे. त्यांच्या निधनाने कार्यकर्ते आणि नातेवाईक त्यांच्या आठवणींना उजाळा देत आहेत, पण त्यांनी उभारलेला जनसंपर्काचा पूल कायम स्मरणात राहील.