Crime Patrol : गेल्या दोन दशकांहून अधिक काळ ‘क्राइम पेट्रोल’ या मालिकेने प्रेक्षकांना सत्य घटनांच्या थरारक, अस्वस्थ करणाऱ्या आणि विचार करायला भाग पाडणाऱ्या कथा दाखवल्या आहेत.

गुन्हा नेमका कसा घडला, आरोपीपर्यंत पोहोचण्यासाठी पोलिसांनी कोणते धागेदोरे शोधले आणि एका गुन्ह्यामागे दडलेलं भयावह वास्तव काय होतं, हे मालिकेतून मांडलं जातं. त्यामुळेच ‘क्राइम पेट्रोल’ला आजही प्रेक्षकांमध्ये मोठी लोकप्रियता आहे.

मात्र या मालिकेच्या इतिहासात एक असा एपिसोडही आहे, ज्याचं शूटिंग करणं निर्माते आणि कलाकारांसाठीच मोठं आव्हान ठरलं होतं. हा एपिसोड होता २०१२ मध्ये दिल्लीला हादरवून सोडणाऱ्या निर्भया सामूहिक बलात्कार आणि हत्या प्रकरणावर आधारित.

या घटनेने देशभर संतापाची लाट उसळली होती आणि महिलांच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला होता. अशा संवेदनशील आणि धक्कादायक घटनेवर ‘क्राइम पेट्रोल’ने एपिसोड बनवण्याचा निर्णय घेतला. मात्र, या एपिसोडच्या निर्मितीपासून ते प्रसारणापर्यंतचा प्रवास तितकाच कठीण होता.

दिग्दर्शक अमित कुमार झा यांनी नुकत्याच दिलेल्या मुलाखतीत या एपिसोडच्या शूटिंगदरम्यान आलेल्या अडचणी आणि पडद्यामागचे अनेक धक्कादायक अनुभव सांगितले. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, या एपिसोडच्या प्रसारणाला बराच काळ अडथळा निर्माण झाला होता.

‘त्या’ घटनेवर पहिल्यांदाच बनला होता एपिसोड :

अमित कुमार झा यांनी ‘एनडीटीव्ही’शी संवाद साधताना ‘क्राइम पेट्रोल’च्या जुन्या दिवसांच्या आठवणी सांगितल्या. त्यांच्या मते, त्या काळात मालिकेचं शूटिंग आजच्या तुलनेत अत्यंत साध्या पद्धतीने केलं जायचं. मोठमोठे सेट, अत्याधुनिक प्रकाशयोजना किंवा भव्य प्रोडक्शनची साधनं नव्हती. अनेकदा खऱ्या लोकेशन्सवरच शूटिंग केलं जायचं.

याच काळात निर्भया प्रकरण देशाच्या जखमेवरची खोल खपली बनलं होतं. या घटनेने संपूर्ण देशाला हादरवून सोडलं होतं. त्याच पार्श्वभूमीवर ‘क्राइम पेट्रोल’मध्ये या प्रकरणावर आधारित विशेष एपिसोड तयार करण्यात आला.

उपलब्ध नोंदीनुसार, ‘Crime Patrol – A Nation Awakens’ या नावाने या घटनेवर आधारित दोन भाग प्रसारित झाले. पहिला भाग २१ सप्टेंबर २०१३ रोजी, तर दुसरा भाग २२ सप्टेंबर २०१३ रोजी प्रसारित झाला होता. दोन्ही भागांच्या दिग्दर्शनात अमित कुमार झा यांचा सहभाग होता.

‘एपिसोड प्रसारित होऊ नये’, अशी भीती होती?

या एपिसोडच्या प्रसारणावर जवळपास वर्षभर अडथळा होता. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, सरकारकडून हा एपिसोड प्रसारित करण्यास परवानगी दिली जात नव्हती. संवेदनशील विषयामुळे देशात अस्वस्थता किंवा हिंसक प्रतिक्रिया उमटण्याची भीती व्यक्त करण्यात आली होती, असा दावा त्यांनी केला.

मात्र, या ‘वर्षभराच्या बंदी’बाबत स्वतंत्र अधिकृत नोंद सहज उपलब्ध होत नाही. त्यामुळे हा भाग दिग्दर्शकांनी मुलाखतीत सांगितलेल्या आठवणी आणि अनुभवाच्या स्वरूपातच पाहणे योग्य ठरेल.

शूटिंगच्या वेळी अभिनेत्रीला अश्रू अनावर :

या एपिसोडच्या शूटिंगदरम्यानचा सर्वात भावनिक अनुभवही अमित कुमार झा यांनी सांगितला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, निर्भयाची भूमिका साकारणाऱ्या अभिनेत्रीला काही दृश्यांचं शूटिंग करताना प्रचंड मानसिक त्रास झाला. एका टप्प्यावर ती ढसाढसा रडू लागली.

तिच्यासाठी ते प्रसंग केवळ अभिनय नव्हते; त्या घटनेच्या क्रौर्याची जाणीव शूटिंगदरम्यान तीव्रतेने होत होती. याच संदर्भात दिग्दर्शकांनी एक अस्वस्थ करणारा प्रश्न उपस्थित केला.

पडद्यावर काही मिनिटांसाठी तो प्रसंग साकारणाऱ्या अभिनेत्रीला इतका त्रास होत असेल, तर प्रत्यक्षात त्या रात्री निर्भयाने काय सहन केलं असेल? हीच भावना या कलाकार आणि संपूर्ण टीमसमोर सर्वात मोठं आव्हान बनली होती.

या विशेष एपिसोडसाठी त्यांनी अनेक नवीन कलाकारांची निवड केली होती. वास्तविक घटनेची तीव्रता आणि संवेदनशीलता लक्षात घेता, कलाकारांकडून नैसर्गिक आणि वास्तवदर्शी अभिनय करून घेणं हे मोठं आव्हान होतं.

विशेष म्हणजे त्या काळातील ‘क्राइम पेट्रोल’चं शूटिंग आजच्या तुलनेत अत्यंत मर्यादित साधनांमध्ये होत होतं. खऱ्या लोकेशन्सवर शूटिंग, कमी प्रकाश आणि कमी तांत्रिक सुविधा अशा परिस्थितीत टीम काम करत होती.

प्रसारणानंतर मात्र ‘क्राइम पेट्रोल’ला मिळाला मोठा प्रतिसाद :

दरम्यान, या एपिसोडचा प्रवास जितका खडतर होता, तितकाच त्याचा प्रेक्षकांवर परिणामही मोठा झाला. अमित कुमार झा यांच्या म्हणण्यानुसार, एपिसोड प्रसारित झाल्यानंतर ‘क्राइम पेट्रोल’चा टीआरपी मोठ्या प्रमाणात वाढला आणि या कार्यक्रमाला प्रचंड प्रतिसाद मिळाला.

निर्भया प्रकरणावर आधारित ‘A Nation Awakens’ या दोन भागांमध्ये दिल्लीतील सामूहिक बलात्कार प्रकरणाची पार्श्वभूमी आणि त्यानंतरचा न्यायालयीन निकालही दाखवण्यात आला होता. उपलब्ध नोंदीनुसार, दुसऱ्या भागात आरोपींवरील निकाल आणि महिलांच्या सुरक्षेसाठी देशभर उमटलेल्या आवाजाचा संदर्भ देण्यात आला होता.