Tirupati | Ladu Prasad : आंध्र प्रदेशातील तिरुपती बालाजी मंदिराच्या प्रसादात गोमांस चरबी आणि माशाच्या तेलाचा वापर केल्याचा प्रकार उघडकीस आल्यानंतर राजकीय वाद निर्माण झाला आहे. दरम्यान, केंद्रीय आरोग्य मंत्री जेपी नड्डा यांनी शुक्रवारी (20 सप्टेंबर) सांगितले की त्यांनी आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री एन. चंद्राबाबू नायडू यांच्याकडून तिरुपती लाडू प्रकरणाचा संपूर्ण अहवाल मागवला आहे.

प्रसादावरून वातावरण तापल्यानंतर प्रसाद चाचणीसाठी पाठवण्यात आला होता. त्याचा अहवाल गुरुवारी समोर आला. प्रयोगशाळेच्या अहवालाने पुष्टी केली आहे की मंदिराच्या प्रसादामध्ये (लाडू) बीफ फॅट आणि फिश ऑइलचा वापर करण्यात आला होता. दरम्यान, सध्या संपूर्ण देशाचे लक्ष त्या लॅबकडे लागले जेथे प्रसादच्या लाडूचा नमुना फेल झाला होता.

खाद्यपदार्थांची गुणवत्ता राखण्यासाठी देशात कडक सुरक्षा मानके आहेत. FSSAI (भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरण) च्या मानकांनुसार प्रयोगशाळा आहेत. जिथे लोकांच्या आरोग्याची काळजी घेऊन अन्न आणि रसद विभागाची पथके नमुने घेऊन तपासणीसाठी पाठवतात.

भेसळीबाबत मोठे प्रकरण समोर आले की ते अनेकदा या NDDB CALF (Centre for Analysis and learning in Livestock & Food) प्रयोगशाळेत पाठवले जाते. संपूर्ण देश त्याच्या कठोर मानकांवर आधारित चाचणीमधून आलेल्या अहवालांवर विश्वास ठेवतो.

Dr @ShahMeenesh, Chairman, NDDB attended the CEOs Dialogue on Collaborative Approach Towards Strengthening the Food Safety Ecosystem during the Global Food Regulator Summit 2024 at New Delhi. Shri BVR Subrahmanyam, CEO, @NITIAayog gave the Keynote address. Smt Anita Praveen,… pic.twitter.com/CIeuhiyysX

— National Dairy Development Board (@NDDB_Coop) September 21, 2024

NDDB CALF मध्ये, दूध, तूप, लोणी, चीज, फळे, भाज्या आणि पाणी यापासून प्रत्येक खाद्यपदार्थाची अस्सल चाचणी केली जाते. देशातील सर्वात श्रीमंत तिरुपती मंदिरात बनवलेले प्रसाद लाडू देखील याच प्रयोगशाळेच्या चाचणीत गुणवत्तेत अपयशी ठरले आहे.

‘NDDB CALF’ लॅब कुठे आहे आणि तीच काम कसं चालतं :

नॅशनल डेअरी डेव्हलपमेंट बोर्ड (NDDB) ने 2009 मध्ये आणंद, गुजरात येथे CALF लॅबची स्थापना केली, त्यांच्या सर्व सहकारी आणि दूध उत्पादन संस्था लक्षात घेऊन. त्याचे नामकरणही विचारपूर्वक (CALF) केले गेले. CALF चा हिंदी अर्थ ‘वासरू’ आहे. जशी गाय आपल्या वासराची काळजी घेते, तशी ही प्रयोगशाळा लोकांच्या आरोग्याची काळजी घेते.

CALF लॅबमध्ये दुग्धजन्य पदार्थांची गुणवत्ता चाचणी केली जाते. दुधाव्यतिरिक्त तूप, चीज, मिठाई, फळे, भाज्या आणि प्राण्यांच्या अन्नाचीही चाचणी येथे केली जाते. येथे अनुवांशिक संबंधित विश्लेषणे केली जातात. येथे सुमारे 100 लोकांचा स्टाफ आहे. येथील शीर्ष 40 विश्लेषक चाचणीसाठी येणाऱ्या नमुन्यांचे परीक्षण करतात आणि त्यांचे विश्लेषण करतात.

सुरुवातीला येथे फक्त दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांची चाचणी आणि संशोधन केले जात असे. येथे संसाधने वाढली आणि हायटेक मशीन आल्या, फळे, भाज्या, चरबी, तेल, मध, मीठ, साखर आणि अगदी पाण्याची चाचणी होऊ लागली. कीटकनाशके आणि प्रतिजैविकांसह अनेक गोष्टींचे येथे विश्लेषण केले जाते.

प्राण्यांच्या जातीमध्ये सुधारणा करण्यासाठी, NDDB शास्त्रज्ञांनी पशुधनाच्या वीर्य चाचणीशिवाय अनुवांशिक चाचणीसाठी सुविधांचा विस्तार केला आहे. CALF ने 2021 मध्ये प्राविण्य चाचणी सुरू केली. दुग्धजन्य पदार्थांमधील दुधाच्या चरबीची शुद्धता आणि डायऑक्सिन विश्लेषणासाठी देशातील पहिली अनोखी सुविधा येथे स्थापन करण्यात आली आहे.

लाडूच्या वादावरुन गदारोळ :

तिरुपती प्रसादम अर्थात लाडूच्या वादातून धडा घेत कर्नाटक सरकारने हिंदू धार्मिक संस्था आणि धर्मादाय देणगी विभागाच्या अंतर्गत येणाऱ्या मंदिरांना प्रसादाची गुणवत्ता राखण्याचे निर्देश देणारे परिपत्रक जारी केले आहे. मंदिरांना ‘कर्नाटक मिल्क फेडरेशन’चे फक्त नंदिनी ब्रँडचे तूप वापरण्यास सांगितले आहे.

यापूर्वीही झाला वाद :

याच प्रसादाबाबत यापूर्वीही वाद झाला होता. लखनऊमध्ये राहणाऱ्या एका निवृत्त अधिकाऱ्याने तिरुपती मंदिरात मिळणाऱ्या प्रसादाबाबत प्रश्न उपस्थित केला होता. अमर उजालाने दिलेल्या वृत्तानुसार, या अधिकाऱ्याने सांगितले होते की, त्यांनी मंदिराच्या प्रसाद स्टोअरमधून लाडू खरेदी केले होते. त्यांनी प्रसाद घरी आणला तेव्हा त्यात साचा आणि एक खिळा होता. त्यावेळी आंध्र प्रदेश विधानसभेतही या मुद्द्यावरून मोठा गदारोळ झाला होता.