नवी दिल्ली : आपला भारत देश हे जगातील अध्यात्म आणि अध्यात्मिक साधनेचे केंद्र मानले जाते. येथे अनेक प्राचीन मंदिरे आहेत ज्यांना विशेष महत्त्व आहे. या मंदिरांमध्ये देवींची अनेक चमत्कारिक आणि रहस्यमय मंदिरे आहेत. देवी-देवतांना मानणारे लोक याला देवाची कृपा मानतात, तर इतरांसाठी ही आश्चर्याची बाब आहे. आज आम्ही तुम्हाला नवरात्रीच्या निमित्ताने भगवतीच्या काही रहस्यमय मंदिरांबद्दल सांगत आहोत.

१. कामाख्या देवी मंदिर
आसामच्या राजधानीच्या नीलाचल टेकडीवर हे अद्भुत मंदिर आहे. देवीच्या 51 शक्तीपीठांमध्ये समाविष्ट असलेले हे मंदिर शक्ती साधनेचे केंद्र मानले जाते. हे मंदिर तांत्रिक विधींसाठीही ओळखले जाते. कामाख्या देवी मंदिरात सर्वांच्या मनोकामना पूर्ण होतात. हे मंदिर तीन भागात विभागलेले आहे. पहिल्या भागात सर्वांना जाण्याची परवानगी नाही, तर दुसऱ्या भागात मातेचे दर्शन आहे. येथे नेहमी दगडातून पाणी वाहते. महिन्यातून एकदा या दगडातून रक्ताची धारा वाहत असल्याचे सांगितले जाते. हे का आणि कसे घडते ? याबाबत आजतागायत शास्त्रज्ञ देखील याचा शोध घेऊ शकलेले नाहीत. दरवर्षी पावसाळ्यात हे मंदिर तीन दिवस बंद असते. हे देवीच्या मासिक पाळीत केले जाते आणि असे म्हटले जाते की त्या तीन दिवसांत गर्भगृहातून वाहणारा झरा लाल होतो.

२. ज्वाला देवी मंदिर
माता ज्वाला देवीचे प्रसिद्ध मंदिर हिमाचल प्रदेशातील कालीधर पर्वतरांगांमध्ये वसलेले आहे. हिंदू मान्यतेनुसार येथे सती मातेची जीभ पडली होती. ज्वालामुखी मंदिरात माता सतीच्या जिभेचे प्रतीक म्हणून पृथ्वीवरून ज्योत निघते. ही ज्योत नऊ रंगांची आहे. येथील नऊ रंगी ज्वाला म्हणजेच देवी शक्तीची नऊ रूपे मानली जातात. ही ज्योत महाकाली, अन्नपूर्णा, चंडी, हिंगलाज, विंध्यवासिनी, महालक्ष्मी, सरस्वती, अंबिका आणि अंजी देवीचे रूप आहे. मंदिरातून निघणाऱ्या ज्वाला कुठून बाहेर पडतात आणि त्यांचा रंग कसा बदलतो, याबद्दल आजपर्यंत कोणतीही माहिती मिळालेली नाही. मंदिरातील ज्वाला विझवण्याचा मुस्लिम राज्यकर्त्यांनी अनेक वेळा प्रयत्न केला, पण त्यांना यश आले नाही. ज्वाला कुठून येतात हे शोधण्यात शास्त्रज्ञांनाही यश आलेले नाही. मुघल राजवटीत अकबरानेही मंदिरात असलेली ज्योत विझवण्याचा प्रयत्न केला होता, पण त्याला यश आले नाही. यानंतर त्याने स्वत: देवीला पन्नास किलोचे छत्र अर्पण केले, परंतु आईने ते छत्र स्वीकारले नाही आणि ती पडली. हे छत्र आजही मंदिराच्या आवारात ठेवलेले आहे.

३. मंगला गौरी मंदिर
गया शहरापासून काही अंतरावर असलेल्या भस्मकूट पर्वतावर शक्तीपीठ मां मंगलागौरी मंदिर आहे. माता सतीच्या छातीचे स्थान (स्तन) पडले होते, अशी धार्मिक मान्यता आहे. हे शक्तिपीठ ‘पालनहार पीठ’ किंवा ‘पालन पीठ’ या नावाने प्रसिद्ध आहे. हे शक्तिपीठ आसामच्या माता कामाख्या देवी शक्तीपीठासारखेच मानले जाते. मान्यतेनुसार, गया येथील भस्मकूट पर्वतावर सतीचे स्तन मंडल पडले आणि दोन दगड झाले. मां मंगलागौरी सदैव प्रस्तमायी स्तन वर्तुळात वास करते. असे मानले जाते की जे शिलाला स्पर्श करतात ते अमरत्व प्राप्त करतात आणि ब्रह्मलोकात राहतात. या शक्तीपीठाची खास गोष्ट म्हणजे माणूस जिवंत असतानाच येथे श्राद्धविधी करू शकतो.