SCO Summit। चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी भारत दौऱ्यावर आहेत आणि मंगळवारी त्यांच्या दौऱ्याचा दुसरा दिवस आहे. आज ते राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल यांची भेट घेतील. त्यानंतर ते पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचीही भेट घेतील. त्यांचा दौरा विशेषतः सीमा वादावर विशेष प्रतिनिधीच्या संवादाच्या नवीन फेरीसाठी आहे. वांग आणि डोवाल दोघेही सीमा चर्चेत विशेष प्रतिनिधी म्हणून नियुक्त आहेत.

या अगोदर काल वांग यी यांनी परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर यांची भेट घेतली. या भेटीनंतर जयशंकर म्हणाले होते की, “सीमावर्ती भागात शांतता आणि स्थिरता एकत्रितपणे राखली तरच आपल्या संबंधांमधील कोणत्याही सकारात्मक गतीचा पाया रचता येईल. तणाव कमी करण्याची प्रक्रिया पुढे जाणे देखील महत्त्वाचे आहे.” कालच्या बैठकीत चीनने भारताच्या तीन प्रमुख चिंता दूर करण्याचे आश्वासन दिले आहे. सरकारी सूत्रांनुसार, परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी परराष्ट्र मंत्री जयशंकर यांना खते, दुर्मिळ पृथ्वी आणि बोगदा बोरिंग मशीनच्या भारताच्या गरजा पूर्ण करण्याचे आश्वासन दिले आहे.

वांग यी यांचा दौरा अशा वेळी होत आहे जेव्हा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी चीनला जात आहेत. ते त्याठिकाणी शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (SCO) वार्षिक शिखर परिषदेत सहभागी होतील. चीनच्या परराष्ट्रमंत्र्यांचा हा दौरा या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जात आहे कारण तो दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग आहे. जून २०२० मध्ये गलवान खोऱ्यात झालेल्या हिंसक संघर्षानंतर भारत-चीन संबंधांमध्ये तीव्र तणाव निर्माण झाला होता.

वांग यी – अजित डोभाल यांच्यात काय चर्चा होणार ? SCO Summit। 

आज होणाऱ्या एसआर संवादात, दोन्ही बाजू नवीन आत्मविश्वास निर्माण करण्याच्या उपाययोजनांवर विचार करतील आणि एलएसी (वास्तविक नियंत्रण रेषा) वरील सद्य परिस्थितीचा आढावा घेतील. जरी दोन्ही देशांच्या सैन्याने घर्षण बिंदूंवरून माघार पूर्ण केली असली तरी, अद्यापही तणाव कमी करणे म्हणजेच आघाडीच्या सैन्याची माघार झालेली नाही. दोन्ही देशांनी पूर्व लडाखमध्ये सुमारे ५०,००० ते ६०,००० सैनिक तैनात केले आहेत. यामुळेच सीमेवरील परिस्थिती सामान्य करण्यासाठी विशेष प्रतिनिधी स्तरावरील चर्चा खूप महत्त्वाची मानली जाते.

गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये एनएसए अजित डोभाल चीनला गेले होते आणि त्यांनी तेथे वांग यी यांच्याशी एसआर चर्चा केली होती. रशियातील कझान येथे पंतप्रधान मोदी आणि चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या भेटीनंतर दोन्ही देशांनी चर्चा सक्रिय करण्याचा निर्णय घेतला तेव्हा ही बैठक झाली.

गेल्या काही महिन्यांत, भारत आणि चीनमधील संबंध पुन्हा रुळावर आणण्यासाठी अनेक उपक्रम हाती घेण्यात आले आहेत. यामध्ये कैलास मानसरोवर यात्रा पुन्हा सुरू करणे आणि भारताने चिनी नागरिकांना पुन्हा पर्यटक व्हिसा देणे यांचा समावेश आहे. या प्रयत्नांमधून असे दिसून येते की दोन्ही देश हळूहळू परस्पर संबंध सामान्य करण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहेत. मंगळवारी चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी आणि एनएसए डोभाल यांच्यातील एसआर संवाद ही प्रक्रिया पुढे नेण्यासाठी एक महत्त्वाचा प्रयत्न असेल. SCO Summit।