नवी दिल्ली: देशातील किरकोळ (रिटेल) महागाई दराने नोव्हेंबर महिन्यात पुन्हा एकदा किंचित उसळी घेतली आहे. सामान्य नागरिकांच्या दैनंदिन वापरातील वस्तूंच्या किमती वाढल्यामुळे त्यांच्या खिशावरील ताण वाढला आहे. शुक्रवारी सरकारने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) वर आधारित असलेला किरकोळ महागाई दर (Retail Inflation) ऑक्टोबर महिन्यातील ०.२५ टक्क्यांवरून वाढून नोव्हेंबरमध्ये ०.७१ टक्क्यांवर पोहोचला आहे. ही वाढ जरी किरकोळ असली तरी, खाद्यपदार्थांच्या किमतीत झालेली वाढ ही चिंतेची बाब ठरली आहे. महागाई वाढण्याची मुख्य कारणे: नोव्हेंबर महिन्यात महागाई वाढण्यामागे प्रामुख्याने खालील गोष्टींच्या किमतीत झालेली वाढ कारणीभूत आहे. भाजीपाल्याचे दर वाढले. अंडी, मांस आणि मासे: या प्रथिनयुक्त पदार्थांच्या किमतीत वाढ झाली. मसाल्याचे पदार्थ महाग झाले. स्वयंपाकाचा गॅस आणि प्रकाशासाठी वापरले जाणारे इंधन या सर्वांच्या किमती वाढल्याने थेट घरगुती बजेटवर परिणाम झाला आहे. ‘मुख्य महागाई’चा दिलासा कायम – एक दिलासा देणारी गोष्ट म्हणजे, मुख्य महागाई (Core Inflation – ज्यात खाद्य आणि इंधनाच्या अस्थिर किमतींचा समावेश नसतो) मध्ये गेल्या दोन महिन्यांपासून घट होत असल्याचे दिसून आले आहे. यापूर्वी, ऑगस्ट महिन्यात दहा महिन्यांत पहिल्यांदा मुख्य महागाईत थोडी वाढ झाली होती. मात्र, त्यानंतर सप्टेंबर आणि ऑक्टोबरमध्ये घसरण दिसून आली, आणि नोव्हेंबरमध्येही हा घसरणीचा कल कायम राहिला. RBI चा अंदाज: महागाई नियंत्रणात राहणार – या सर्व घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर, भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ने नुकत्याच (३-५ डिसेंबर रोजी) झालेल्या आपल्या पतधोरण बैठकीत एक महत्त्वपूर्ण अंदाज व्यक्त केला आहे. आरबीआयने आर्थिक वर्ष २०२६ साठीचा महागाईचा अंदाज २.६ टक्क्यांवरून कमी करून २ टक्क्यांपर्यंत आणला आहे. यातील आर्थिक वर्ष २०२६ च्या तिसऱ्या तिमाहीत (Q3FY26) महागाई दर ०.६ टक्के राहण्याचा अंदाज आहे. याचा अर्थ, आरबीआयच्या अंदाजानुसार भविष्यात महागाई नियंत्रणात राहण्याची शक्यता आहे. तरीही, सध्याची खाद्यपदार्थांमधील दरवाढ सामान्य माणसाला महागाईची झळ देत आहे.
