PCMC Hospital – देशभरात ‘डिजिटल इंडिया’चा गजर सुरू असताना पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचा आरोग्य विभाग मात्र अजूनही रोख व्यवहारांच्या युगातच अडकला आहे. आशियातील श्रीमंत महापालिका म्हणून ओळख असलेल्या पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या रुग्णालयांमध्ये आजही कोणत्याही डिजिटल पेमेंटची सुविधा उपलब्ध नाही. परिणामी, उपचारासाठी आलेल्या रुग्णांना आणि त्यांच्या नातेवाइकांना केवळ २० रुपयांच्या केसपेपरसाठीही रोख रकमेचा शोध घेत वणवण फिरावे लागत आहे.

महापालिकेच्या आठ प्रमुख रुग्णालयांसह विविध दवाखान्यांमध्ये दररोज हजारो नागरिक उपचारासाठी येतात. बहुतेक नागरिक आता खिशात रोख रक्कम न ठेवता मोबाइलद्वारे व्यवहार करतात. मात्र, रुग्णालयाच्या काउंटरवर पोहोचल्यानंतर “फक्त रोख रक्कम स्वीकारली जाईल” असे सांगितले जाते. त्यामुळे अनेक रुग्णांना रांगेतून बाहेर पडून रोख पैशांची व्यवस्था करावी लागते. यामुळे उपचारालाही विलंब होतो.

रुग्णालयाबाहेरील काही दुकानदार या परिस्थितीचा फायदा घेत असल्याच्याही तक्रारी आहेत. ऑनलाइन पैसे स्वीकारून रोख रक्कम देताना काही जण ५ ते १० रुपये अतिरिक्त शुल्‍क आकारत असल्याचा आरोप नागरिकांकडून केला जात आहे. एका बाजूला उपचाराची चिंता आणि दुसऱ्या बाजूला अतिरिक्त आर्थिक भुर्दंड, अशा दुहेरी संकटाला रुग्णांना सामोरे जावे लागत आहे.

रात्रीच्या वेळी परिस्थिती अधिक गंभीर बनते. आपत्कालीन विभागात दाखल होणाऱ्या रुग्णांच्या नातेवाइकांकडे रोख पैसे नसल्यास त्यांना मोठी धावपळ करावी लागते. मध्यरात्री उघडी दुकाने नसल्याने उपचार सुरू होण्यास विलंब होतो. अनेकदा इतर नातेवाइक किंवा परिचितांकडून रोख रक्कम जमविण्याची वेळ येते. विशेष म्हणजे, महापालिका मालमत्ता कर, पाणीपट्टी, विविध परवाने आणि इतर शुल्कासाठी ऑनलाइन पेमेंट स्वीकारते.

मग आरोग्य विभागातच डिजिटल व्यवहारांची सुविधा का नाही, असा सवाल नागरिक उपस्थित करत आहेत. लाखो-कोट्यवधी रुपयांच्या अर्थसंकल्पाचा गवगवा करणाऱ्या महापालिकेला रुग्णालयांमध्ये क्‍यूआर कोड बसविणे इतके कठीण आहे का, अशी संतप्त प्रतिक्रिया व्यक्त होत आहे. यापूर्वीही रोख व्यवहारांमुळे गैरव्यवहार आणि आर्थिक अनियमिततेचे प्रकार समोर आले होते. तरीही डिजिटल व्यवहारांची सुविधा सुरू करण्याबाबत प्रशासनाकडून कोणतीही ठोस पावले उचलली गेलेली नाहीत.

त्यामुळे रोख व्यवहार कायम ठेवण्यामागे नेमके कारण काय, असा प्रश्नही उपस्थित होत आहे. दरम्यान, महापालिकेने तातडीने सर्व रुग्णालये आणि दवाखान्यांमध्ये यूपीआय, क्‍यूआर कोड व इतर डिजिटल पेमेंटची सुविधा सुरू करावी, अशी जोरदार मागणी नागरिकांकडून होत आहे. अन्यथा आरोग्य विभागाच्या या हलगर्जी आणि कालबाह्य कारभाराविरोधात तीव्र आंदोलन छेडण्याचा इशाराही नागरिकांनी दिला आहे.