मुंबई : उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी कोकणातून मुंबई, पुणे आणि इतर शहरांमध्ये स्थलांतरित झालेल्या नागरिकांना यापुढे ‘चाकरमानी’ ऐवजी ‘कोकणवासीय’ म्हणून संबोधण्याचे स्पष्ट निर्देश प्रशासनाला दिले आहेत. ‘चाकरमानी’ हा शब्द अपमानकारक ठरत असल्याच्या कोकणवासीयांच्या भावना लक्षात घेऊन हा निर्णय घेण्यात आला आहे. यासंदर्भात लवकरच शासन परिपत्रक जारी करण्यात येणार आहे.

कोकणातील अनेक संघटनांनी ‘चाकरमानी’ या शब्दाला आक्षेप घेतला होता. हा शब्द ‘चाकर’ (सेवक) आणि ‘मानी’ (मानणारा) यांच्या संयोगातून बनला असून, तो कोकणवासीयांना कमी दर्जाचा आणि फक्त कामगार म्हणून दाखवतो, असा युक्तिवाद त्यांनी केला. नुकत्याच मंत्रालयात झालेल्या बैठकीत उपमुख्यमंत्री अजित पवार आणि रायगडचे खासदार सुनील तटकरे यांच्या उपस्थितीत कोकणवासीय संघटनांनी ही मागणी तीव्रपणे मांडली. या बैठकीत मुंबई-गोवा महामार्गासह कोकणातील इतर मुद्द्यांवरही चर्चा झाली.

‘चाकरमानी’ हा शब्द कोकणवासीयांची सांस्कृतिक ओळख

अजित पवार यांनी या मागणीला सकारात्मक प्रतिसाद देताना म्हटले, “‘चाकरमानी’ हा शब्द कोकणवासीयांची सांस्कृतिक ओळख आणि स्वाभिमान दाबणारा आहे. कोकणवासी हे केवळ कामगार नाहीत, तर ते महाराष्ट्राच्या सामाजिक, आर्थिक आणि सांस्कृतिक विकासाचे आधारस्तंभ आहेत. त्यांना योग्य सन्मान आणि आदर मिळायला हवा.” त्यांनी सरकारी कागदपत्रे, शासकीय कामकाज आणि अधिकाऱ्यांनी ‘कोकणवासीय’ किंवा ‘कोकणवासी’ हे संबोधन वापरण्याचे निर्देश दिले.

कोकणवासीयांचा सांस्कृतिक वारसा

कोकणातून मुंबई, पुणे आणि इतर शहरांमध्ये स्थलांतरित झालेले नागरिक गणेशोत्सव, शिमगा, दिवाळी यांसारख्या सणांसाठी मोठ्या संख्येने आपल्या गावी परततात. गणेशोत्सवात लाखो चाकरमानी कोकणात दाखल होतात, ज्यामुळे मुंबई-गोवा महामार्गावर प्रचंड वाहतूक कोंडी होते. या पार्श्वभूमीवर, ‘चाकरमानी’ ऐवजी ‘कोकणवासीय’ हे संबोधन त्यांच्या सांस्कृतिक वारशाला आणि स्वाभिमानाला साजेसे आहे, असे अजित पवार यांनी नमूद केले.

लवकरच परिपत्रक जारी

या निर्णयाची अंमलबजावणी सुनिश्चित करण्यासाठी शासन लवकरच परिपत्रक जारी करणार आहे. यामुळे सरकारी दस्तऐवज, पत्रके, जाहिराती आणि अधिकाऱ्यांच्या भाषणात ‘चाकरमानी’ हा शब्द टाळला जाईल. कोकणवासीयांच्या स्वाभिमानाला सन्मान देणारा हा निर्णय सामाजिक आणि राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाचा मानला जात आहे.