Pune News : जेव्हा आपण दिवसभर काम केल्यावर झोपतो तेव्हा त्या दरम्यान आपण दिवस रात्र जे काही करतो, जी प्रक्रिया करतो तेच करो तेच स्वप्नात पाहतो. कधीकधी स्वप्ने देखील आपल्याला येणाऱ्या संकटांविषयी सूचित करत असतात. काही स्वप्न इतकी भयानक पडतात की झोपेत हृदयाची धडधड वेगाने वाढू लागते आणि आपल्याला खूप भीती वाटते. झोपेतून उठल्यावर आपण काही स्वप्ने विसरतो तर काही आठवत राहतात. पण स्वप्ने लक्षात राहत असतील तर अस्वस्थता वाढते. ही स्थिती आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते. हे का घडते आणि यावर उपाय काय आहेत, ते पाहूया. शास्त्रज्ञांनासुद्धा स्वप्ने का येतात याचे नेमके कारण शोधणे शक्य झाले नाही. रात्री येणारी काही स्वप्ने आपण विसरून जातो. तर काही स्वप्ने आपल्या अंतःकरणावर परिणाम करतात. ज्यामुळे आपण अस्वस्थ होतो. हे झोपेच्या अनियमित चक्रावरदेखील मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असते. शास्त्रज्ञांच्या संशोधनात असे दिसून आले आहे की बहुतेक स्वप्ने रॅपिड आय मूव्हमेंट (आरईएम) दरम्यान होतात. डोळ्याच्या वेगवान हालचालीच्या वेळी झोपेच्या वेळी मेंदू सक्रिय राहतो, ज्यामुळे स्वप्ने येतात. साधारणत: ही हालचाल झोपल्यावर दर 90 मिनिटांनी होते आणि सुमारे 20 ते 25 मिनिटे टिकते. शास्त्रज्ञांनी यासाठी काही विशिष्ट कारणे दिली आहेत. * तणाव किंवा चिंता- दररोजच्या जीवनात आपण बर्याच प्रकारच्या घटनांमधून जात असतो. ज्यामध्ये मैत्री, वैर, प्रेम, कुटुंब, घरी तसेच कार्यालयात घडलेल्या काही घटना किंवा जवळच्या व्यक्तीचा मृत्यू, अपघात किंवा लैंगिक शोषण अशा घटनांमुळे मेंदूवर मोठा परिणाम होतो. हे सर्व आपल्या मनात अशा प्रकारे केले आहे की रात्री झोपतानाही आपल्याला समान गोष्टी दिसतात. * व्यवस्थित झोप न येणे – ज्यांना स्वप्ने आठवतात त्यांच्यामागील कारण म्हणजे नीट झोप न येणे किंवा निद्रानाशासारखे आजार. या व्यतिरिक्त, नैराश्य किंवा इतर मानसिक आजारामुळे स्वप्ने स्पष्ट लक्षात राहतात. * अमली पदार्थांचा अतिवापर- जास्त मद्यपान किंवा ड्रग्स घेण्याने मेंदूवरही परिणाम होतो, ज्यामुळे मन शांत राहत नाही आणि अशी अनेक स्वप्ने आठवत राहतात. या व्यतिरिक्त धूम्रपान तसेच या सवयी सोडण्यासाठी घेतल्या जाणाऱ्या काही औषधांमुळे अशी स्वप्ने येतात. * संप्रेरक( हार्मोन्स) बदल- गर्भावस्थेच्या सुरुवातीच्या काळात स्त्रियांच्या शरीरात हार्मोन्समध्ये बरेच बदल होतात. आणि हे बदल झोपेच्या वेळी आणि जलद गतीने होतात. ज्यामुळे, काही काळासाठी अशी स्वप्ने दिसू लागतात, जी आपल्याला आठवतात. * ही स्वप्ने आरोग्यासाठी धोकादायक असतात – सहसा स्वप्ने लक्षात ठेवणे ही एक मोठी समस्या नसते परंतु आपण या स्वप्नांबद्दल अधिक विचार करण्यास सुरवात केल्यास ती एक मोठी समस्या बनू शकते. ते आपल्याला मानसिक त्रास देतात. यामुळे, आपल्याला झोपेची समस्या, वाईट मनःस्थिती आणि नकारात्मक विचार येऊ लागतात आणि यामुळे आपण चुकीचा निर्णय घेऊ शकतो. * उपचार म्हणजे काय – बर्याच बाबतीत स्वप्ने आठवणीत राहण्याची समस्या आपोआपच सुटते, परंतु जर आपण या समस्येमुळे बराच काळ त्रासात असाल तर आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा आणि उपचार करा. * याशिवाय पुढील सोप्या इलाजांचा अवलंब करा. – तुमचा नित्यक्रम बदला – सकस खाणे – वजन नियंत्रणात ठेवा – पुरेशी झोप घ्या – योग्य वेळी झोपा – भरपूर पाणी प्या – तणावापासून दूर रहा – आपले मन निरोगी ठेवा. – व्यायाम- ध्यान करा – श्वासोच्छ्वासाचे व्यायाम करा – आर्ट थेरपी घ्या.
