Nagpur Violence: नागपूर दंगलीच्या काही तास आधी, दोन वेगवेगळ्या ठिकाणी डझनभर लोकांना जमवणारी व्यक्ती म्हणून 17 मार्चच्या नागपूर हिंसाचाराच्या संदर्भात नोंदवलेल्या एफआयआरमध्ये फहीम शमीम खानची ओळख पटली आहे. त्याला मंगळवारी रात्री अटक करण्यात आली असून 21 मार्चपर्यंत तो पोलिस कोठडीत राहणार आहे. गणेशपेठ पोलिस ठाण्यात नोंदवलेल्या दुसऱ्या एफआयआरनुसार, खानने सुमारे 500 लोकांचा जमाव भडकावल्याचा आरोप आहे, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात चकमकी, तोडफोड आणि स्थानिक पोलिसांवर हल्ले झाले.

एफआयआरनुसार, बजरंग दल आणि विहिंपच्या सदस्यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जयंतीनिमित्त औरंगजेबची कबर हटवण्याची मागणी करत निषेध केला आणि औरंगजेबचा प्रतिकात्मक पुतळा जाळला. आंदोलकांना रोखण्यासाठी फहीम खानच्या नेतृत्वाखाली सुमारे 60 जणांचा एक गट पोलिस ठाण्यात एकत्र आला होता.

कोण आहे फहीम खान?

फहीम खान हा अल्पसंख्याक डेमोक्रॅटिक पक्षाचा स्थानिक नेता आहे. 2024 मध्ये त्याने केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्या विरोधात लोकसभा निवडणूकही लढवली होती.

फहीम शमीम खानने 2024 ची लोकसभा निवडणूक नागपुरातून अल्पसंख्याक डेमोक्रॅटिक पक्षाचे उमेदवार म्हणून लढवली होती. त्याने दहावीपर्यंत शिक्षण घेतले असून आता स्वत:चा व्यवसाय चालवत असल्याचे त्याच्या निवडणूक प्रतिज्ञापत्रात नमूद आहे.

निवडणूक प्रतिज्ञापत्रानुसार, खानने केवळ 75,000 रुपयांची संपत्ती जाहीर केली आणि कोणतेही दायित्व किंवा वार्षिक उत्पन्न उघड केले नाही. तथापि, प्रतिज्ञापत्राने हे देखील उघड केले की खानवर तीन फौजदारी खटले प्रलंबित आहेत, तथापि, त्यापैकी एकही गंभीर श्रेणीत येत नाही. खानला निवडणुकीत 1,073 मते मिळाली.

जमाव गोळा करण्यात आणि त्याचे नेतृत्व करण्यात खान ने महत्त्वाची भूमिका बजावल्याचे एफआयआर दाखवते. गांधी गेटजवळ विश्व हिंदू परिषद (VHP) आणि बजरंग दलाच्या सदस्यांनी औरंगजेबाच्या थडग्याविरोधात घोषणाबाजी करत प्रतिकात्मक पुतळा जाळल्याने गोंधळ सुरू झाला. काही जणांकडून असाही दावा करण्यात आला की, औरंगजेबच्या पुतळ्यासोबत एका कापडावर कुराणमधील ओळी लिहून त्याचे दहन केले. त्यामुळे दंगल उसळली.

दरम्यान, हिंसाचाराची सुरुवात औरंगजेबाच्या कबरीच्या मुद्द्यावरून सोमवारी (17 मार्च) रात्री झाली. दोन गटांमध्ये तणाव वाढला, ज्यामुळे दगडफेक, जाळपोळ आणि हल्ले झाले. सध्या परिस्थिती नियंत्रणात आहे, पण शहरात तणावपूर्ण शांतता आहे.

दंगलीतील जखमींची संख्या:

पोलिसांनुसार, 33 ते 34 पोलीस जखमी झाले, यात 3 पोलीस उपायुक्तांचा समावेश आहे. एका उपायुक्तावर कुऱ्हाडीने हल्ला झाला, ज्यामुळे त्यांच्या हाताला गंभीर दुखापत झाली. 4 ते 5 नागरिक जखमी झाले, त्यापैकी एकाची प्रकृती गंभीर असून त्याला ICU मध्ये ठेवण्यात आले आहे.

नुकसानाची माहिती:

45 ते 48 वाहनांची तोडफोड झाली, यात दोन क्रेन आणि अनेक दुचाकींचा समावेश आहे. काही वाहनांना आग लावण्यात आली. हिंसाचारात पेट्रोल बॉम्ब, तलवारी, कुऱ्हाडी आणि दगडांचा वापर झाला. घटनास्थळी अर्धा ट्रक दगडं सापडली, जे पूर्वनियोजित हल्ल्याचे संकेत देतात. महाल परिसरात मोठ्या प्रमाणात मालमत्तेचे नुकसान झाले, ज्यात काही घरे आणि दुकानांना लक्ष्य केले गेले.

पोलिस कारवाई आणि स्थिती:

50 हून अधिक संशयितांना ताब्यात घेण्यात आले आहे, तर 5 FIR दाखल झाल्या आहेत. 11 पोलीस ठाण्यांच्या हद्दीत संचारबंदी (कलम 144) लागू आहे. 200 शाळा बंद ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी शांततेचे आवाहन केले असून, दोषींवर कठोर कारवाईचे आश्वासन दिले आहे. शहरात पोलिसांचा कडेकोट बंदोबस्त आहे, आणि नागरिकांना अफवांवर विश्वास न ठेवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.