MSRTC 78th Anniversary – निळ्या-चंदेरी रंगाच्या व्हिंटेज गाडीपासून सुरू झालेला एसटीच्या लालपरीचा प्रवास ७८ वर्षांनंतर शिवाई आणि ई-शिवनेरीसारख्या इलेक्ट्रिक बसच्या डिजिटल पर्वापर्यंत पोहोचला आहे. अवघ्या ३० गाड्यांवरून सुरू झालेली ही जीवनवाहिनी आज १५ हजार ५०० पेक्षा जास्त बसच्या ताफ्यासह लाखो प्रवाशांना सुरक्षित, आरामदायी आणि पर्यावरणपूरक वातानुकूलित सेवा देत आहे.

उद्या, सोमवार, १ जून २०२६ रोजी राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ (एस.टी.) ७८ वा वर्धापन दिन साजरा करत आहे. १ जून १९४८ रोजी अहिल्यानगर (माळीवाडा येथून) ते पुणे मार्गावर पहिली बस धावली. एसटी विभागाचा हा गौरवशाली इतिहास केवळ या शहरापुरता मर्यादित नसून, तो संपूर्ण राज्याच्या दळणवळण व्यवस्थेचा पाया आहे. त्यावेळी बॉम्बे स्टेट रोड ट्रान्सपोर्ट कॉर्पोरेशन (बीएसआरटीसी) असे महामंडळाचे नाव होते. पहिल्या प्रवासाचे तिकीट ९ पैसे होते.

ही बस लाकडी रचनेची (बॉडी) होती आणि तिचे छप्पर कापडी होते. यामध्ये ३० प्रवाशांची क्षमता होती. १९६० मध्ये महाराष्ट्राच्या स्थापनेनंतर महामंडळाचे नामकरण एमएसआरटीसी झाले. बसचा रंग लाल झाला आणि अल्पावधीत ती सर्वसामान्यांची लालपरी खेडोपाड्यात, डोंगरकुशीत पोहचली. कालांतराने एसटी गाड्यांचे रूप पालटले. मागील काही वर्षात आरामदायी, वातानुकुलीत बसमुळे लालपरी आणखीन सुखकर झाली.

व्हिंटेज गाडीपासून सुरू झालेला एसटीचा प्रवास लालपरी, एशियाड, परिवर्तन, मानविका/मिनी बस, हिरकणी, रात्रराणी, शीतल, शिवनेरी, अश्वमेध, शयनयान (स्लिपर) बस, शिवशाही, शिवाई इलेक्ट्रिक बस, ई-शिवनेरी अशा विविध रुपांत बदलला आहे. आता राजमाता जिजाऊ बस सेवेत आल्या आहेत. महिला सन्मान योजनेत ५० टक्के आणि ७५ वर्षांवरील ज्येष्ठांना मोफत प्रवास यामुळे एसटीला गर्दी वाढत आहे.

चौदाजणांना लालपरी पुरस्कार
पुणे एसटी विभागात प्रादेशिक व्यवस्थापकांच्या अध्यक्षतेखालील कार्यक्रमात उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या १४ कर्मचाऱ्यांना लालपरी गौरव पुरस्काराने गौरव होईल. हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे स्वच्छ व सुंदर बसस्थानक मोहिमेतील ९ आगारांचा गौरव होणार असून, प्रवाशांच्या सुरक्षिततेची २५ वर्षे विनाअपघात सेवा पूर्ण करणाऱ्या ३६ चालकांचा पत्नीसह विशेष सत्कार होणार असल्याची माहिती पुणे विभागाचे नियंत्रक अरूण सिया यांनी दिली.