वॉशिंग्टन : आपल्या सौर मंडळातील सर्वात लहान ग्रह बुध, हळूहळू आकुंचन पावत आहे. शास्त्रज्ञांनी आता ग्रहाच्या आकुंचनाचे स्पष्ट मापन उघड केले आहे. नवीन संशोधनातून असे दिसून आले आहे की बुध ग्रहाची त्रिज्या २.७ ते ५.६ किलोमीटरने कमी झाली आहे. पूर्वीचे अंदाज एक ते सात किलोमीटर पर्यंत होते, ज्यामुळे अनिश्चितता निर्माण झाली.

ग्रहाचा आतील भाग थंड झाला आहे, ज्यामुळे त्याचे खडकाळ कवच जुळवून घेत आहे. प्रचंड थ्रस्ट फॉल्ट विकसित झाले आहेत, ज्यामुळे पृष्ठभागावर खडकासारखे खडे तयार झाले आहेत. संशोधकांनी यापूर्वी फॉल्ट उंची आणि लांबीपासून आकुंचनाचा अंदाज बदलत्या परिणामांसह लावला आहे.

संशोधक स्टीफन आर. लव्हलेस आणि ख्रिश्चन क्लिमझॅक यांनी एक नवीन दृष्टिकोन वापरला. आकुंचनाचा अंदाज लावण्यासाठी त्यांनी प्रत्येक डेटासेटमधील सर्वात मोठे दोष मोजले. १०० ते जवळजवळ ६,००० दोषांपर्यंत तीन डेटासेटची चाचणी घेण्यात आली. सर्व डेटासेटने केवळ फॉल्टिंगमुळे दोन ते ३.५ किलोमीटर आकुंचन सुचवले. इतर शीतकरण प्रक्रिया जोडल्याने एकूण आकुंचन ५.६ किलोमीटरपर्यंत येते.

बुध ग्रहाचा लोहयुक्त गाभा पृथ्वीपेक्षा जास्त वेगाने उष्णता गमावतो म्हणून तो आकुंचन पावतो. गाभा आकुंचन पावताच, त्याच्या कवचाचे आकारमान कमी होते. निर्मिती झाल्यापासून त्याचा एकूण व्यास जवळजवळ ११ किलोमीटरने कमी झाला आहे. ही पद्धत मंगळासारख्या खडकाळ जगांवरील टेक्टोनिक्सचा देखील अभ्यास करू शकते. संशोधकांना आशा आहे की कालांतराने ग्रहांच्या उत्क्रांतीबद्दल अधिक अंतर्दृष्टी मिळेल.