Maval News – तालुक्यातील नाणे मावळ परिसरात यंदा ज्वारीचे पीक मोठ्या प्रमाणात आले असून शेतकरी वर्गात समाधानाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. वेळेवर झालेला पाऊस, अनुकूल हवामान, सुधारित शेती तंत्रज्ञानाचा वापर आणि योग्य व्यवस्थापन यामुळे ज्वारीचे उत्पादन वाढले आहे. या भरघोस उत्पादनामुळे शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा मिळण्याबरोबरच जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्नही मोठ्या प्रमाणात सुटण्याची चिन्हे दिसत आहेत. मावळ तालुका हा भौगोलिकदृष्ट्या डोंगराळ आणि अंशतः कोरडवाहू भाग म्हणून ओळखला जातो. या भागात शेतीबरोबरच दुग्ध व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात केला जातो. नाणे मावळ परिसरातील अनेक कुटुंबांचा उदरनिर्वाह हा शेती आणि जनावरांवर अवलंबून आहे. गाई, म्हशी, बैल आणि शेळ्यांचे पालन ही तालुक्यातील शेतकऱ्यांची पारंपरिक उपजीविका असून विशेषतः म्हैस पालनातून मिळणारे दूध हे प्रमुख उत्पन्नाचे साधन बनले आहे. त्यामुळे ज्वारीचे पीक हे केवळ अन्नधान्य म्हणूनच नव्हे, तर जनावरांच्या चाऱ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. ज्वारीच्या कडब्याचा वापर जनावरांच्या खाद्यासाठी मोठ्या प्रमाणात केला जातो. त्यामुळे ज्वारीचे चांगले उत्पादन म्हणजे शेतकऱ्यांसाठी दुहेरी लाभ मानला जातो. यंदा ज्वारीचे पीक चांगले आले असल्यामुळे शेतकऱ्यांना बाजारातून महागडे पशुखाद्य खरेदी करण्याची गरज काहीशी कमी होणार आहे. पशुखाद्य सध्या बाजारात कडबा, पेंड आणि इतर पूरक आहाराच्या किमती मोठ्या प्रमाणात वाढल्या आहेत. त्यातच जनावरांच्या औषधोपचाराचा खर्च, देखभाल, लसीकरण आणि मजुरीच्या दरात वाढ झाल्याने दुग्ध व्यवसाय करणाऱ्या शेतकऱ्यांवर आर्थिक ताण वाढत आहे. अशा परिस्थितीत स्वतःच्या शेतात उत्पादित झालेली ज्वारी जनावरांना चारा म्हणून वापरणे हे शेतकऱ्यांसाठी मोठे फायदेशीर ठरत आहे. त्यामुळे उत्पादन खर्चात काही प्रमाणात कपात होणार आहे. बदलत्या हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर ज्वारीसारख्या पिकांची निवड ही शाश्वत शेतीसाठी महत्त्वाची मानली जात आहे. कमी पाण्यात येणारे आणि कोरडवाहू परिस्थितीतही तग धरणारे पीक म्हणून ज्वारीची ओळख आहे. त्यामुळे भविष्यात अशा पिकांकडे शेतकऱ्यांचा कल वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. सध्या शेतामध्ये डोलणारी ज्वारी पाहून शेतकरी वर्गात उत्साहाचे वातावरण आहे. पीक चांगले आल्यामुळे अनेक शेतकरी आगामी हंगामासाठीही सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवून नियोजन करत आहेत. ज्वारीच्या उत्पादनामुळे केवळ अन्नधान्याची उपलब्धता वाढणार नसून पशुधनाच्या पोषणासाठीही मोठी मदत होणार आहे. पारंपरिक पद्धतीसोबत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर नाणे मावळ परिसरातील शेतकऱ्यांनी यंदा पारंपरिक पद्धतीसोबत आधुनिक शेती तंत्रज्ञानाचा वापर करून ज्वारीची लागवड केली. सुधारित वाणांची निवड, वेळेवर पेरणी, सेंद्रिय आणि रासायनिक खतांचा संतुलित वापर, कीड आणि रोगाचे योग्य व्यवस्थापन तसेच आवश्यकतेनुसार पाणी व्यवस्थापन या बाबींवर विशेष लक्ष देण्यात आले. काही भागात पाण्याची टंचाई असतानाही शेतकऱ्यांनी उपलब्ध साधनसामग्रीचा योग्य वापर करून पीक उभे ठेवले. “यंदा ज्वारीचे पीक चांगले आले आहे. तसेच जनावरांच्या चाऱ्याचीही मोठी सोय झाली आहे. विशेषतः म्हैस पालन आणि दूध व्यवसाय करणाऱ्या शेतकऱ्यांना याचा मोठा फायदा होणार आहे.” – तुकाराम नामदेव चोपडे, शेतकरी
