Maha Kumbh Mela 2025 । Prayagraj – महाकुंभमेळा उद्या पासून म्हणजेच दि. १३ जानेवारीपासून पौष पौर्णिमेला सुरू होत आहे. हा मेळा महाशिवरात्रीला २६ फेब्रुवारी रोजी संपेल. यंदा प्रयागराजमध्ये महापर्व कुंभाचे आयोजन करण्यात आले आहे. कुंभमेळा हा भारतीय संस्कृती आणि धर्माचा एक अतिशय महत्त्वाचा धार्मिक कार्यक्रम आहे, जो दर १२ वर्षांनी एकदा येतो.

हा कुंभमेळा प्रयागराज (पूर्वीचे अलाहाबाद), हरिद्वार, उज्जैन आणि नाशिक या चार प्रमुख तीर्थक्षेत्रांमध्ये आयोजित केला जात असतो. धर्म आणि संस्कृतीचा संगम असलेला कुंभमेळा युनेस्कोच्या यादीत समाविष्ट आहे, त्याचे पौराणिक महत्त्व देखील आहे.

२०२४ च्या महाकुंभातून ४ लाख कोटी रुपयांपेक्षा जास्त किमतीचा व्यापार होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे भारताच्या अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळेल. या कार्यक्रमामुळे केवळ जीडीपीमध्ये वाढ होणार नाही तर सरकारी महसूलही नवीन उंचीवर जाणार आहे.

४० कोटी भाविक येण्याची अपेक्षा :
उत्तर प्रदेश सरकारच्या अंदाजानुसार, या कार्यक्रमाला ४० कोटींहून अधिक देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय पर्यटक उपस्थित राहण्याची अपेक्षा आहे. जर प्रत्येक व्यक्तीने सरासरी ५,०००-१०,००० रुपये खर्च केले तर एकूण खर्च ४.५ लाख कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो. गृहनिर्माण, वाहतूक, खानपान, हस्तकला आणि पर्यटन यासारख्या विविध क्षेत्रांना याचा फायदा होईल.

जीडीपी आणि कर वाढतील :
महाकुंभामुळे जीडीपीच्या आकडेवारीत १% पेक्षा जास्त वाढ होण्याची अपेक्षा आहे. २०२३-२४ मध्ये भारताचा जीडीपी २९५.३६ लाख कोटी रुपये होता, जो २०२४-२५ मध्ये ३२४.११ लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे. या वाढीमध्ये महाकुंभाचे महत्त्वपूर्ण योगदान असेल.

जीएसटी, आयकर आणि इतर अप्रत्यक्ष करांसह सरकारचा एकूण महसूल १ लाख कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो. केवळ जीएसटी संकलन ५०,००० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकते.

राज्य सरकारने इतके हजार कोटी खर्च केले :
उत्तर प्रदेश सरकारने महाकुंभासाठी १६,००० कोटी रुपये गुंतवण्याची योजना आखली आहे. ही गुंतवणूक उच्च परतावा देणारी असल्याचे सिद्ध होत आहे, ज्यामुळे सांस्कृतिक आणि आर्थिक दोन्ही फायदे मिळत आहेत.

सांस्कृतिक आणि आर्थिक महत्त्व :
महाकुंभ सारखे कार्यक्रम भारताच्या अर्थव्यवस्थेच्या अद्वितीय रचनेवर प्रकाश टाकतात, जिथे संस्कृती आणि वाणिज्य यांचा संगम होतो. ऐतिहासिकदृष्ट्या, मेळे आणि धार्मिक कार्यक्रमांनी व्यापार, पर्यटन आणि सामाजिक संवादांना चालना देण्यास मदत केली आहे. महाकुंभ केवळ आर्थिक समृद्धी आणत नाही तर सामाजिक आणि सांस्कृतिक पुनर्जागरणाचे माध्यम देखील बनतो.