Strait of Hormuz – होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली करणे आणि अमेरिकेबरोबरची आण्विक विषयावरची चर्चा पुन्हा सुरू करण्यासाठीची दोन दिवसांची योजना इराणने प्रस्तावित केली आहे. या प्रक्रियेसाठी पूर्वी सात दिवसांचा कालावधी निश्‍चित केला गेला होता. तोच कालावधी आता दोन दिवसांपर्यंत कमी करण्यात आला आहे.

अमेरिकेकडून इराणवरील हल्ले पुन्हा सुरू केले जाण्याची शक्यता वाढली असताना इराणने हा नवीन प्रस्ताव दिला आहे. अमेरिकेकडून इतर पर्यायांपेक्षा मुत्सद्देगिरीचा पर्याय स्वीकारला जाईल, अशी आशाही इराणच्या प्रतिनिधीने व्यक्त केली आहे.

जर अमेरिकेने इराणच्या बंदरांची नाकाबंदी उठवण्यासारख्या सात अटी मान्य केल्या तर हाच प्रस्ताव सात दिवसांसाठी लागू करण्याची तयारी इराणने यापुर्वी दर्शवली होती. आता खुल्या होणाऱ्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांना इराण आणि ओमानने मान्य केलेल्या मार्गातूनच आणि इराणच्या देखरेखीखाली प्रवास करावा लागेल.

याशिवाय अमेरिकेला इराणच्या तेल विक्रीवरील निर्बंध उठवावे लागतील आणि लेबनॉनचा समावेश असलेल्या युद्धबंदीला मान्यता द्यावी लागेल, असेही इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्माईल बघाई यांनी म्हटले आहे.

अल्प कालावधीची ही योजना मध्यस्थांच्या मार्फत अमेरिकेशी वाटाघाटी करण्यासाठीच केली गेली आहे. यातूनच इराणचा सद्बावनेचा दृष्टिकोन दिसून येतो असेही बघाई म्हणाले.

इराणने आपल्या कोणत्याही अटी बदलल्याचे किंवा अमेरिकेने प्रस्ताव स्वीकारल्याचे कोणतेही संकेत बघाई यांनी दिले नाहीत.अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मात्र मुत्सद्देगिरीचे पर्याय स्वीकारण्याऐवजी इराणवर पुन्हा हल्ले करण्याची धमकीच दिली आहे.

तीन लाख येमेनींचे पलायन

येमेनमध्ये होथी आणि सौदींमधील संघर्षामुळे स्थानिक येमेनी नागरिकांना सुरक्षित आश्रय शोधावा लागतो आहे. युद्ध सुरू असलेल्या भागापर्यंत मदत पोचवणे मदतीच्या एजन्सींनाही अवघड होते आहे. आतापर्यंत तीन लाख येमेनींनी पलायन केले असल्याचे संयुक्त राष्ट्राच्या मायग्रेशन एजन्सींनी म्हटले आहे.

पलायन करणारी येमेनी कुटुंबे नैऋत्येकडील तेझ प्रांतात आश्रय घेत आहेत. पण अनेकजण दक्षिणेकडील एडणच्या दिशेने पलायन करत आहेत. या बागात आतापर्यंत ५६ हजार विस्थापितांनी आश्रय घेतला आहे.

आखातासह इराणमध्ये चीन विशेष दूत पाठवणार

नोव्हेंबरच्या सुरुवातीपासून ते मध्यापर्यंत इराण, ओमान आणि सौदी अरेबियामध्ये विशेष दूत पाठवण्याची योजना असल्याचे चीनने सोमवारी सांगितले. हे दूत तणाव कमी करण्यावर आणि प्रादेशिक स्थैर्य वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित करतील, असे परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते माओ निंग यांनी पत्रकारांना सांगितले.

आखाती प्रदेश हा महासत्तांमधील स्पर्धा आणि भू-राजकीय संघर्षाचे रणांगण बनू नये, असे चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी सोमवारी ओमानचे सुलतान हैथम बिन तारिक अल सईद यांना सांगितले. वेगाने बदल होत असलेल्या या भूभागात चीन आपला प्रभाव वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे.

गाझामध्ये इस्रायली हल्ल्यात दोन ठार

सोमवारी पहाटे दक्षिण गाझामध्ये झालेल्या दोन इस्रायली हवाई हल्ल्यांमध्ये दोन जण ठार झाले. यावर इस्रायली लष्कराने तात्काळ कोणतीही प्रतिक्रिया दिली नाही. २०२५ च्या युद्धबंदीनंतर इस्रायल आणि हमासमधील मुख्य संघर्ष थांबला आहे. तरी इस्रायलकडून जवळपास दररोजच गाझामध्ये हल्ले केले जात आहेत.

हे हल्ले दहशतवाद्यांना लक्ष्य करण्यासाठी केले जात असल्याचे इस्रायलचे म्हणणे आहे. गाझाच्या आरोग्य मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, युद्धविराम सुरू झाल्यापासून सुमारे १,५८० पॅलेस्टिनी मारले गेले असून, त्यामुळे एकूण मृतांचा आकडा ७४,५०० पेक्षा जास्त झाला आहे.