FASTag : देशातील लाखो वाहनधारकांसाठी भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) एक अत्यंत दिलासादायक आणि महत्त्वपूर्ण निर्णय जाहीर केला आहे. येत्या १ फेब्रुवारी २०२६ पासून FASTag खरेदी केल्यानंतर करावयाची ‘Know Your Vehicle’ म्हणजेच KYV प्रक्रिया पूर्णपणे संपुष्टात येणार आहे. या निर्णयामुळे नवीन FASTag घेणाऱ्या प्रवाशांना आता तांत्रिक प्रक्रियेसाठी होणारी दिरंगाई आणि मनस्तापापासून कायमची सुटका मिळणार आहे. महामार्ग प्रवासातील अडथळे दूर करण्यासाठी आणि डिजिटल टोलिंग अधिक सुटसुटीत करण्यासाठी हे एक मोठे पाऊल मानले जात आहे. NHAI ने प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकानुसार, १ फेब्रुवारी २०२६ पासून जारी होणाऱ्या कोणत्याही नवीन FASTag साठी KYV ची अट नसेल. या सुधारणेमुळे अशा लाखो सर्वसामान्य रस्ते वापरकर्त्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे, ज्यांना सर्व वैध कागदपत्रे असूनही केवळ KYV प्रक्रियेमुळे टॅग सक्रिय होण्यासाठी वाट पाहावी लागत होती. तसेच, सध्या वापरात असलेल्या कार FASTag धारकांसाठीही आता नियमितपणे KYV करणे अनिवार्य राहणार नाही. केवळ अशाच प्रकरणांमध्ये पडताळणी केली जाईल जिथे टॅगचा गैरवापर, चुकीचे वितरण किंवा तांत्रिक तक्रारी प्राप्त होतील. जोपर्यंत कोणतीही तक्रार उद्भवत नाही, तोपर्यंत जुन्या ग्राहकांनाही या प्रक्रियेची चिंता करण्याची गरज उरणार नाही. ही प्रक्रिया सोपी करतानाच NHAI ने सुरक्षिततेच्या दृष्टीने ‘प्री-ॲक्टिव्हेशन’ पडताळणीचे नियम अधिक कडक केले आहेत. आता FASTag सक्रिय करण्यापूर्वीच तो ‘वाहान’ (VAHAN) डेटाबेसद्वारे पडताळला जाईल. जर वाहनाचा तपशील वाहान डेटाबेसमध्ये उपलब्ध नसेल, तरच बँकांना नोंदणी प्रमाणपत्राच्या (RC) आधारे तपशील तपासावा लागेल. विशेष म्हणजे, ऑनलाईन खरेदी केलेले FASTag देखील बँकांच्या पूर्ण पडताळणीनंतरच सक्रिय होतील, ज्यामुळे टॅग सक्रिय झाल्यानंतर कोणत्याही अतिरिक्त पडताळणीची गरज उरणार नाही. या पारदर्शक व्यवस्थेमुळे प्रवाशांचा वेळ वाचणार असून टोल नाक्यांवरील व्यवहार अधिक वेगवान होणार आहेत.
