Toll Tax: जर तुम्ही उद्या, १ एप्रिल २०२६ रोजी गाडी घेऊन हायवेवर प्रवासाला निघणार असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी महत्त्वाची आहे. भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) टोल वसुलीच्या नियमात मोठा बदल केला असून, उद्यापासून देशातील सर्व टोल प्लाजावर रोख रकमेने (Cash) टोल भरता येणार नाही. आता टोल भरण्यासाठी केवळ फास्टॅग (FASTag) किंवा यूपीआय (UPI) हे दोनच पर्याय उपलब्ध असतील. नवा नियम का लागू केला? टोल नाक्यांवरील वाहतूक कोंडी कमी करणे आणि डिजिटल व्यवहारांना चालना देणे, हा या निर्णयामागचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पेमेंटमुळे टोल नाक्यावरून गाड्या वेगाने पुढे सरकतील, ज्यामुळे प्रवाशांचा वेळ वाचेल. तसेच, वाहनांच्या लांबच लांब रांगा कमी झाल्यामुळे इंधनाची बचत होईल आणि प्रदूषणावरही नियंत्रण येईल. याशिवाय टोल वसुलीमध्ये अधिक पारदर्शकता येईल, असा विश्वास ‘एनएचएआय’ने व्यक्त केला आहे. फास्टॅग नसेल तर काय होईल? तुमच्या गाडीला फास्टॅग नसेल किंवा त्यात पुरेसा बॅलन्स नसेल, तर तुम्हाला टोल नाक्यावर अडचणीचा सामना करावा लागू शकतो. अशा परिस्थितीत तुम्हाला दंड भरावा लागण्याचीही शक्यता आहे. जरी टोल बूथवर क्यूआर कोड (QR Code) स्कॅन करून यूपीआयद्वारे पेमेंट करण्याची सोय असेल, तरीही तांत्रिक बिघाड किंवा नेटवर्कच्या समस्येमुळे यूपीआय पेमेंटमध्ये अडथळे येऊ शकतात. त्यामुळे फास्टॅग असणे हाच सर्वात सुरक्षित मार्ग आहे. हेही वाचा – IAS Transfers: राज्यातील 10 वरिष्ठ आयएएस अधिकाऱ्यांची बदली; पहा संपूर्ण यादी कोणाची कुठे झाली बदली प्रवासाला निघण्यापूर्वी ‘या’ गोष्टी तपासा: -तुमचा फास्टॅग सक्रिय (Active) आहे की नाही, याची खात्री करा. -फास्टॅगमध्ये पुरेसा बॅलन्स नसेल, तर आजच टॉपअप करून घ्या. -फास्टॅग तुमच्या बँक खात्याशी व्यवस्थित लिंक असल्याची पडताळणी करा. -पर्यायी व्यवस्था म्हणून तुमच्या मोबाईलमधील यूपीआय ॲप नीट चालत आहे का, हेही तपासा. डिजिटल इंडियाच्या दिशेने हे एक मोठे पाऊल मानले जात आहे. यामुळे हायवेवरील प्रवास अधिक वेगवान, सोपा आणि शिस्तबद्ध होणार आहे. मात्र, जे नागरिक अजूनही पूर्णपणे डिजिटल पेमेंटचा वापर करत नाहीत, त्यांच्यासाठी सुरुवातीला हा बदल थोडा कठीण ठरू शकतो.