Zomato | CEO | Temple | Deepinder goyal – झोमॅटोचे संस्थापक ‘दीपिंदर गोयल‘ नुकतेच एका पॉडकास्टवर दिसले. यावेळी त्यांच्या चेहऱ्यावर (कानफटीवर) एक छोटे पांढरे गोल गॅजेट दिसले आणि सोशल मीडियावर चर्चांना उधाण आले. या उपकरणाचा फोटो सोशल मीडियावर झपाट्याने व्हायरल झाला आणि प्रत्येकजण त्याबद्दल अधिक जाणून घेण्यास उत्सुक आहे. सोशल मीडियावरील अनेक लोकांनी ते ‘च्युइंग गम’ म्हणून वर्णन केले, तर काहींनी ते बाह्य एसएसडी किंवा चार्जिंग पॅड असल्याचे सुचवले. मात्र, त्यांच्या चेहऱ्यावरील हे उपकरण सामान्य गोष्ट नाही. लाखो रुपयांच्या संशोधनानंतर ते विकसित केले गेले आहे आणि संशोधन अजूनही चालू आहे. चला जाणून घेऊया की हे लहान उपकरण काय आहे आणि ते काय करते. दीपिंदर गोयल यांच्या चेहऱ्यावरील मेटॅलिक क्लिपसारखे उपकरण ‘टेम्पल’ असे म्हणतात. ते फॅशन अॅक्सेसरी नाही, तर एक प्रायोगिक ब्रेन-मॉनिटरिंग वेअरेबल आहे. त्याचे कार्य रिअल टाइममध्ये मेंदूला रक्त प्रवाह ट्रॅक करणे आहे. हे मेंदूपर्यंत रक्त कसे आणि किती प्रमाणात पोहोचत आहे हे मोजते. मेंदूला रक्तपुरवठा न्यूरोलॉजिकल आरोग्य आणि वृद्धत्व प्रक्रियेशी जोडलेला आहे. जर मेंदूला पुरेसा रक्तपुरवठा नसेल तर विचार, स्मृती आणि मानसिक आरोग्य प्रभावित होऊ शकते. ‘टेम्पल’ सारख्या उपकरणांचा उद्देश वयानुसार मेंदूमध्ये होणारे बदल समजून घेण्यासाठी या प्रक्रियेचे सतत निरीक्षण करणे आहे. गेल्या वर्षभरापासून वापरत आहे : दीपिंदर गोयल हे उपकरण पहिल्यांदाच वापरत नाहीत, त्यांच्या स्वतःच्या विधानानुसार ते सुमारे एक वर्षापासून ‘टेम्पल’ वापरत आहेत. हे उपकरण त्यांनी आणि त्यांच्या टीमने विकसित केलेल्या गुरुत्वाकर्षण वृद्धत्व गृहीतकाशी जोडलेले आहे. हा सिद्धांत सूचित करतो की गुरुत्वाकर्षणाच्या दीर्घकाळ संपर्कात राहिल्याने शरीरातील रक्तप्रवाहावर परिणाम होऊ शकतो. गुरुत्वाकर्षण शक्ती मेंदूला रक्तप्रवाहावर लक्षणीय परिणाम करू शकतात. यामुळे वृद्धत्व प्रक्रिया वेगवान होऊ शकते आणि अकाली वृद्धत्व येऊ शकते. ही संकल्पना समजून घेण्यासाठी ‘टेम्पल’ उपकरण डेटा गोळा करत आहे. ही कल्पना नवीन आणि मनोरंजक आहे, परंतु ती वैज्ञानिक जगात प्रश्न देखील उपस्थित करत आहे. हे संशोधन दीपिंदर यांचे वैयक्तिक संशोधन उपक्रम आहे. ते चालू आहे आणि त्यांनी स्वतःच्या खिशातून सुमारे $25 दशलक्ष (अंदाजे 225 कोटी रुपये) गुंतवले आहेत. त्याचा उद्देश उत्पादन विकणे नाही तर वृद्धत्व आणि मेंदूबद्दल वैज्ञानिक समज वाढवणे आहे. सध्या, ‘टेम्पल’ हे एक प्रायोगिक उपकरण आहे आणि ते अद्याप लोकांसाठी उपलब्ध नाही. तज्ञांचे म्हणणे आहे की, मेंदूच्या आरोग्यावर लक्ष ठेवणाऱ्या वेअरेबल्सवर संशोधन सुरू आहे, परंतु अशी उपकरणे सामान्यतः प्रयोगशाळेत किंवा प्राथमिक चाचण्यांपुरती मर्यादित असतात. दैनंदिन जीवनात त्यांचा वापर अजूनही दुर्मिळ आहे. हा पॉडकास्ट स्टंट नाही.! दीपिंदर गोयल यांच्याकडे हे उपकरण असणे हा पॉडकास्ट स्टंट नाही. त्यांनी खुलासा केला की जेव्हा त्यांची टीम गुरुत्वाकर्षण वृद्धत्व गृहीतक नावाच्या सिद्धांतावर काम करत होती तेव्हा ‘टेम्पल’ कल्पना सुचली. या सिद्धांतावरून असे दिसून येते की गुरुत्वाकर्षणाच्या दशकांच्या संपर्कामुळे मेंदूतील रक्तप्रवाहावर परिणाम होऊ शकतो आणि वृद्धत्व प्रक्रियेत भूमिका बजावू शकतो. या गृहीतकामुळे वैज्ञानिक जगात उत्सुकता आणि वादविवाद दोन्ही निर्माण झाले आहेत. अनेक शास्त्रज्ञ आणि विश्लेषकांचा असा युक्तिवाद आहे की वृद्धत्व ही एक जटिल प्रक्रिया आहे जी केवळ गुरुत्वाकर्षणाने स्पष्ट केली जाऊ शकत नाही. किंमत आणि मुख्य वैशिष्ट्ये : मिळालेल्या माहितीनुसार, या गॅजेटची किंमत बाजारात 70,000 ते 1,00,000 रुपयांपर्यंत असू शकते. याच्या माध्यमातून खालील गोष्टींचे मोजमाप केले जाते: एकाग्रता (Focus): कामात तुम्ही किती लक्ष केंद्रित करत आहात. तणाव पातळी (Stress Level): तुमचा मेंदू सध्या किती दबावाखाली आहे. झोप आणि ध्यान (Meditation): तुमच्या झोपेची गुणवत्ता आणि ध्यानादरम्यान मेंदूची स्थिती. पॅरालाइज्ड (अर्धांगवायू) रुग्णांसाठी वरदान? या तंत्रज्ञानाचा सर्वात मोठा फायदा भविष्यात आरोग्य क्षेत्रात होणार आहे. हे डिव्हाइस मेंदूचे सिग्नल मशीनला पाठवते. यामुळे पॅरालाइज्ड (अर्धांगवायू झालेल्या) व्यक्तींना न बोलता किंवा हात न हलवता केवळ विचारांच्या जोरावर स्क्रीन, गेम किंवा कोणतेही उपकरण नियंत्रित करता येईल. हे तंत्रज्ञान ‘ब्रेन-कॉम्प्युटर इंटरफेस’ च्या दिशेने टाकलेले मोठे पाऊल आहे. धोका आणि प्रायव्हसी? तज्ज्ञांच्या मते, हे डिव्हाइस मेंदूला कोणतेही सिग्नल पाठवत नाही, तर फक्त वाचते; त्यामुळे ते सुरक्षित मानले जाते. मात्र, ‘डेटा प्रायव्हसी’ हा मोठा प्रश्न आहे. जर तुमच्या विचारांचा आणि मेंदूचा डेटा चुकीच्या हातात गेला, तर त्याचा दुरुपयोग होऊ शकतो, अशी भीतीही व्यक्त केली जात आहे. ‘झोमॅटो’ म्हणजे काय? झोमॅटो हा एक पूर्ण डिलिव्हरी प्लॅटफॉर्म आहे जो रेस्टॉरंट्ससोबत भागीदारी करतो. त्यानंतर झोमॅटो वापरून जेवण ऑर्डर केले जाते. त्यानंतर डिलिव्हरी पार्टनर रेस्टॉरंटमधून थेट तुमच्या घरी जेवण पोहोचवतात.
