China – चीनने न्यूक्लियर फ्युजन (अणू संलयन) तंत्रज्ञानाचा वापर करून ५८२ टन वजनाचा जगातील सर्वात मोठा सुपरकंडक्टिंग फ्युजन मॅग्नेट यशस्वीरीत्या विकसित केला असून त्याची यशस्वी चाचणीही घेतली आहे.

२०३० पर्यंत अणू संलयन ऊर्जेच्या मदतीने विजेची निर्मिती करण्याच्या चीनच्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पातील हा एक अतिशय महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.

या यशामुळे चीन कृत्रिम सूर्य (आर्टिफिशियल सन) तयार करण्याच्या आणखी जवळ पोहोचला आहे, तरीही या क्षेत्रात अजून काही मोठे तांत्रिक अडथळे पार करणे बाकी आहे.

हा भव्य चुंबक चीनच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ प्लाझ्मा फिजिक्सने विकसित केला आहे. इंग्रजी डी अक्षराच्या आकाराचा हा चुंबक २१ मीटर लांब आणि १२ मीटर रुंद असून त्याचे एकूण वजन ५८२ टन आहे. यासोबतच संशोधकांनी हाय-टेंपरेचर सुपरकंडक्टिंग सेंट्रल सोलेनाईड कॉइलचीही यशस्वी चाचणी घेतली आहे.

या कॉइलला फ्युजन रिॲक्टरचे हृदय मानले जाते. ज्याप्रमाणे कारच्या इंजिनमध्ये स्पार्क प्लग काम करतो, त्याचप्रमाणे ही कॉइल फ्युजन प्रक्रियेसाठी आवश्यक असणाऱ्या प्लाझ्माला स्थिर ठेवण्यास मदत करते.

असा असेल चीनचा कृत्रिम सूर्य   (China)

हा न्यूक्लियर फ्युजन रिएक्टर म्हणजेच चीनचा कृत्रिम सूर्य असेल. ज्याप्रमाणे सूर्याच्या पोटात प्रचंड प्रमाणात ऊर्जा निर्माण होते, अगदी त्याच तत्त्वावर हा रिॲक्टर काम करेल. यामध्ये १० कोटी अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त तापमानावर हायड्रोजनच्या अणूंचे संलयन केले जाईल.

या संपूर्ण प्रक्रियेत कार्बन डायऑक्साइडचे कोणतेही उत्सर्जन न होता अफाट ऊर्जा निर्माण होते. भविष्यात हे तंत्रज्ञान कधीही न संपणाऱ्या आणि स्वच्छ ऊर्जेचा मुख्य स्त्रोत बनेल, असा शास्त्रज्ञांचा विश्वास आहे.

या भव्य चुंबकाचे मुख्य काम अत्यंत शक्तिशाली चुंबकीय क्षेत्र निर्माण करणे हे आहे. हे चुंबकीय क्षेत्र तब्बल १० कोटी अंश सेल्सिअसपर्यंत तापलेल्या अतिउष्ण वायूला (प्लाझ्मा) रिॲक्टरच्या आत सुरक्षितपणे नियंत्रित करून ठेवेल.