America | Russia | China – चीन आपल्या अण्वस्त्रांमध्ये झपाट्याने वाढ करत असून येत्या सहा वर्षांत त्यांची संख्या एक हजाराच्या पुढे जाईल. अमेरिकन डिफेन्स इंटेलिजन्स एजन्सीच्या अहवालात हा दावा करण्यात आला आहे.

न्यूक्लियर चॅलेंजेस: ग्रोइंग कॅपॅबिलिटीज ऑफ स्ट्रॅटेजिक कॉम्पिटिटर्स अँड रीजनल रिव्हल्स या अमेरिकन एजन्सीच्या अहवालात म्हटले आहे की चीन नवीन आण्विक क्षमतांची संपूर्ण मालिका विकसित करत आहे.

यामध्ये सर्वात मोठ्या आण्विक क्षेपणास्त्र सायलोच्या निर्मितीचाही समावेश आहे. द वीकच्या अहवालानुसार, चीन आपल्या धोरणात्मक महत्त्वाकांक्षा आणि सुरक्षा हितासाठी अण्वस्त्रांचे आधुनिकीकरण करत आहे.

चीन ज्या शस्त्रांवर काम करत आहे, त्यात अण्वस्त्र क्षेपणास्त्रांवर विशेष लक्ष आहे. यामध्ये ग्राउंडमोबाइल, पाणबुडी-लाँच केलेली शस्त्रे: आण्विक-सक्षम हायपरसोनिक ग्लाइड वाहन क्षमतांचा समावेश आहे.

यूएस डिपार्टमेंट ऑफ डिफेन्सनुसार, चीनचा अंदाजे अण्वस्त्रांचा साठा 2030 पर्यंत दुप्पट होण्याची अपेक्षा आहे. बीजिंगकडे सध्या 500 हून अधिक ऑपरेशनल आण्विक शस्त्रे आहेत 2030 पर्यंत चीनकडे 1,000 पेक्षा जास्त अण्वस्त्रे असतील, ज्यापैकी बहुतेक आंतरखंडीय अमेरिकेपर्यंत पोहोचण्यास सक्षम असलेल्या प्रणालींवर तैनात केले जातील.

अहवालात म्हटले आहे की चीन आयसीबीएम श्रेणी आण्विक-सशस्त्र एचजीव्हीसह संपूर्णपणे नवीन आण्विक क्षमतांचा परिचय करून देण्याचे काम करत आहे, ज्यापैकी काही नजीकच्या भविष्यात मैदानात उतरवली जातील.

कोणत्या देशाकडे किती अण्वस्त्रे आहेत?
या वर्षी जूनमध्ये स्वीडिश थिंक टँक स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूटच्या अहवालात असे म्हटले होते की चीनकडे 500 अण्वस्त्रे आहेत. जानेवारी 2023 मध्ये चीनकडे 410 अण्वस्त्रांचा साठा होता, परंतु त्यांची संख्या एका वर्षात म्हणजे जानेवारी 2024 पर्यंत 500 पर्यंत वाढली.

अहवालात म्हटले आहे की, अमेरिका, रशिया, ब्रिटन, फ्रान्स, चीन, भारत, पाकिस्तान, उत्तर कोरिया आणि इस्रायल त्यांच्या अण्वस्त्रांच्या साठ्याचे सातत्याने आधुनिकीकरण करत आहेत. या अहवालानुसार, जानेवारी 2024 मध्ये संपूर्ण जगात 12,221 शस्त्रास्त्रे होती. यातील 9585 शस्त्रे संभाव्य वापरासाठी स्टॉकमध्ये ठेवण्यात आली आहेत.

अहवालानुसार, रशिया आणि अमेरिकेकडे जगातील एकूण अण्वस्त्रांचा 90 टक्के साठा आहे. दोघांच्या अण्वस्त्रांची संख्या प्रत्येकी पाच हजारांच्या वर आहे. रशिया आणि अमेरिकेनंतर चीनचा क्रमांक लागतो. तथापि, रशिया आणि अमेरिकेच्या तुलनेत चीनचा शस्त्रसाठा खूपच कमी आहे.