मुंबई : ज्या पद्धतीने तंत्रज्ञान विकसित झाले आहे, त्याच पद्धतीने लोकांच्या जीवनातही सुविधा उपलब्ध झाल्या आहेत. अत्याधुनिक यंत्रसामुग्रीच्या वापरामुळे आज अत्यंत अवघड कामेही मोठ्या सहजतेने केली जातात. याचा परिणाम आपल्या बँकिंग व्यवस्थेवरही झाला आहे. एक काळ असा होता की बँकेत पैसे जमा करण्यासाठी आणि काढण्यासाठी लांबच लांब रांगा लागत होत्या. हळूहळू काळ बदलला आणि खातेदारांना पैसे काढण्यासाठी बँकेत यावे लागू नये म्हणून बँकांनी त्यांचे एटीएम बसवण्यास सुरुवात केली.

‘एटीएम’ ही बँकिंग इतिहासातील सर्वात मोठी देणगीच म्हणावी लागेल. बँक आपल्या खातेदारांना एक कार्ड देते, जे त्या बँकेच्या एटीएम मशीनमध्ये टाकून आणि पिन कोड टाकून ग्राहक आपले पैसे काढू शकतो. मात्र, आजकाल कार्डद्वारे तुम्ही कोणत्याही बँकेच्या एटीएममधून पैसे काढू शकता. मात्र एटीएम पिन ४ अंकीच का झाले असावे? चला तर, जाणून घेऊया ही रंजक माहिती !

स्कॉटिश शास्त्रज्ञ जॉन एड्रियन शेफर्ड बॅरन हे जगातील एटीएम मशीनचे शोधक होते. जॉनने १९६९ मध्ये एटीएम मशीनचा शोध लावला. आज डिजिटल पेमेंट आणि मोबाईल बँकिंगचे युग असले तरी एटीएम मशीनची लोकप्रियता आजही कायम आहे. जॉनशी संबंधित एक अतिशय आश्चर्यकारक गोष्ट म्हणजे त्याचा जन्म भारतातील शिलाँग शहरात झाला.

आता एटीएमचा पिन कोड फक्त ४ अंकी का ठेवण्यात आला याबद्दल बोलूया. खरं तर, जॉन जेव्हा एटीएम मशीन बनवत होता आणि त्यात कोडिंग सिस्टम लावत होता, तेव्हा जॉनला सुरुवातीला ते ६ अंकी बनवायचे होते. अशा परिस्थितीत, जेव्हा त्याने पत्नी कॅरोलिनला एटीएम वापरण्यास दिले तेव्हा कॅरोलिन वारंवार २ अंक विसरली आणि तिला नेहमी ४ अंक आठवत होते. त्यामुळे जॉनचा अंदाज होता की सरासरी मानवी मेंदू ६ ऐवजी फक्त ४ अंक लक्षात ठेवण्यास सक्षम आहे.

यानंतर जॉनने एटीएम पिन ६ अंकांऐवजी ४ अंकी केला. तथापि, ६ अंकी पिन ठेवण्यामागे जॉनचा हेतू एटीएम सुरक्षित करण्याचा होता. ४ अंकी एटीएम पिन ०००० ते ९९९९ पर्यंत असतो, ज्यामुळे १०,००० भिन्न पिन क्रमांक तयार करता येतात.

यापैकी २० टक्के क्रमांक अगदी सहजपणे हॅक केले जाऊ शकतात. तथापि, ४ अंकी पिन देखील अधिक सुरक्षित आहेत, परंतु ६ अंकी पिनपेक्षा कमी सुरक्षित आहेत. तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की आजही जगातील अनेक देशांमध्ये ६ अंकी एटीएम पिन वापरला जातो.