Earthquake: भूकंप म्हणजे काय? म्यानमार ते थायलंडपर्यंत हादरे का जाणवले?

Earthquake: शुक्रवारी म्यानमारमध्ये 7.7 आणि 6.4 तीव्रतेचे दोन शक्तिशाली भूकंप झाले. या भूकंपाचे धक्के थायलंडची राजधानी बँकॉकपर्यंत पोहोचले. बँकॉकमध्ये एक मोठी बांधकाम सुरू असलेली इमारत कोसळली, अनेकांचा मृत्यू झाला आणि बरेच जण मलब्यात अडकले. सरकारला आणीबाणी जाहीर करावी लागली, तर मेट्रो आणि रेल्वे सेवा बंद कराव्या लागल्या. भारतातही मेघालय आणि ईशान्येकडील राज्यांमध्ये भूकंपाचे झटके जाणवले. पण भूकंप म्हणजे नेमकं काय, तो का येतो आणि जमीन का हादरते? चला जाणून घेऊया.
भूकंप म्हणजे काय?
सोप्या भाषेत, भूकंप म्हणजे जमिनीखालील हालचालींमुळे निर्माण होणारं कंपन. युनायटेड स्टेट्स जियोलॉजिकल सर्व्हे (USGS) नुसार, जमिनीखालील दोन मोठे ब्लॉक अचानक एकमेकांवर सरकतात तेव्हा भूकंप होतो. यातून ऊर्जा भूकंपीय लहरींच्या रूपात बाहेर पडते. या लहरी जमिनीत पसरतात आणि त्यामुळे जमीन हादरते.
भूकंप का येतो?
जमिनीची बाहेरील थर (क्रस्ट) टेक्टोनिक प्लेट्समध्ये विभागलेला आहे. या प्लेट्स सतत हळूहळू हलत असतात. त्या एकमेकांजवळून सरकतात किंवा टकरतात. त्यांचे किनारे खडबडीत असल्याने त्या अडकतात, पण बाकी भाग हलत राहतो. जेव्हा या प्लेट्स खूप दूर सरकतात आणि किनारा मोकळा होतो, तेव्हा भूकंप येतो. जमिनीखाली भूकंप सुरू होणाऱ्या जागेला ‘हायपोसेंटर’ म्हणतात, तर त्याच्या वरच्या जमिनीवरील ठिकाणाला ‘एपिसेंटर’ म्हणतात.
म्यानमार ते बँकॉकपर्यंत का हादरलं?
म्यानमारमधील भूकंप इतका तीव्र होता की त्याच्या लहरी बँकॉकपर्यंत गेल्या. यामुळे इमारती कोसळल्या आणि लोकांमध्ये भीती पसरली. भूकंपाचं मूळ जमिनीखाली फक्त 10 किलोमीटर खोल होतं, त्यामुळे त्याचा परिणाम मोठा झाला.





