पुणे – भयानक किंवा वाईट स्वप्ने तुम्हाला त्रासदायक ठरू शकतात. कधीकधी यामुळे लोकांच्या झोपेवरही परिणाम होतो. पण अशी स्वप्ने का येतात? त्याचा आपल्या मेंदूतील रसायनांच्या असंतुलनाशी किंवा इतर गोष्टींशी काही संबंध आहे का, चला तर आपण या विषयाबद्दल समजून घेण्याचा प्रयत्न करू.

भीतीदायक स्वप्ने का येतात हे समजून घेण्याआधी, स्वप्ने का येतात हे जाणून घेणे आवश्यक आहे. या संदर्भात, तज्ञ म्हणतात की स्वप्ने आपल्या मनाला दिवसातील विचार आणि घटनांवर प्रक्रिया करण्यास मदत करतात. उदाहरणार्थ, स्वप्ने ही मेंदूच्या क्रियाकलापांचा एक भाग आहे, ज्यामध्ये तुमच्या भावनांची मानसिक प्रक्रिया आणि तुमच्या आठवणींचे एकत्रीकरण यांचा समावेश होतो. ही मेंदूची एक सामान्य प्रक्रिया आहे. आता जाणून घेऊया भीतीदायक स्वप्ने येण्याचे कारण काय असू शकते?

शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की, स्वप्न असो वा दुःस्वप्न, त्यामागील कारणे अजूनही अनाकलनीय आहेत. ते नेमके कशामुळे होतात हे अद्याप समजू शकलेले नाही, परंतु मेंदूच्या अभ्यासात अशा अनेक गोष्टी समोर आल्या आहेत ज्यामुळे भयानक स्वप्ने पडतात.

याचे सर्वात सामान्य कारण दैनंदिन जीवनातील तणाव हे देखील असू शकते. जे लोक शाळेची किंवा कामाची काळजी करतात त्यांना इतरांपेक्षा भयानक स्वप्ने पडतात. या व्यतिरिक्त, जीवनातील काही प्रमुख घटना किंवा जीवनातील बदल जसे की एखाद्या प्रिय व्यक्तीचा मृत्यू देखील भयानक स्वप्नांना कारणीभूत ठरू शकतो.

* रॅपिड आय मूव्हमेंटचा झोपेशी संबंध
जलद डोळ्यांची हालचाल (REM), झोपेचा एक टप्पा ज्यामुळे डोळ्यांच्या जलद हालचाली, अनियमित हृदयाचे ठोके आणि श्वासोच्छवासाचा वेग वाढतो.

हार्वर्डच्या संशोधकांनी नोंदवले आहे की जेव्हा आरईएम झोप जास्त असते तेव्हा झोपेच्या कालावधीत भयानक स्वप्ने येतात. याशिवाय, तणाव, चिंता, अनियमित झोप, औषधांचे सेवन, मानसिक आरोग्य विकार इत्यादी अनेक कारणांमुळे भयानक स्वप्ने उद्भवू शकतात. परंतु कदाचित सर्वात प्रमुख कारण पोस्ट-ट्रॉमॅटिक स्ट्रेस डिसऑर्डर (PTSD) असल्याचे आढळले आहे.

* पीटीएसडी तुमचा धोका वाढवू शकतो
शारीरिक शोषण, लैंगिक शोषण किंवा अपघात यासारख्या दुखापतीनंतर भयानक स्वप्ने सामान्य असतात. पोस्ट ट्रॉमॅटिक स्ट्रेस डिसऑर्डर (PTSD) असलेल्या लोकांना जास्त धोका असतो. याशिवाय ही समस्या तुमच्या मानसिक आरोग्यावरही खूप अवलंबून असते. द्विध्रुवीय डिसऑर्डर, नैराश्य किंवा स्किझोफ्रेनियाने ग्रस्त लोक देखील भयानक स्वप्नांना बळी पडतात