दुबई – इराणने बंद केलेल्या होर्मूझच्या सामुद्रधुनीमध्ये अडकून पडलेल्या शेकडो जहाजांना तेथून बाहेर पडण्यासाठी अमेरिका मार्गदर्शन करणार आहे, असे अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे. इराणने बंद केलेल्या हर्मूझच्या सामुद्रधुनीजवळ शेकडो जहाजे आणि या जहाजांवरील तब्बल २० हजार खलाशी गेल्या दोन महिन्यांपासून अडकून पडले आहे. या जहाजांना मार्गस्थ करण्यासाठी सोमवारपासून अमेरिका मार्गदर्शन करणार असल्याचे ट्रम्प यांनी म्हटले आहे. मात्र या जहाजांना होर्मूझमधून बाहेर काढण्याच्या मोहिमेचा फारच थोडा तपशील त्यांनी माध्यमांना दिला. अमेरिकेची ही कृती म्हणजे युद्धविरामाचे उल्लंघन असेल, अशी टीका इराणने केली आहे. इराण युद्धामुळे तटस्थ आणि निरपराध देशांवरही परिणाम होतो आहे. या देशांच्या जहाजांना नियंत्रण असलेल्या जलमार्गातून सुरक्षितपणे बाहेर काढले जाईल. तसे केल्यामुळे ही जहाजे मुक्तपणे आणि सक्षमपणे आपले व्यवहारकरू शकतील, असे आम्ही या देशांना सांगितले आहे. Donald Trump जहाजांना होर्मूझमधून सुरक्षितपणे बाहेर काढण्याच्या या मोहिमेला अमेरिकेने प्रोजेक्ट फ्रीडम असे नाव दिले असून सोमवारपासून मध्यपूर्वेतल्या या मोहिमेला सुरुवात होणार असे ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावरच्या पोस्टमध्ये म्हटले आहे. आपले प्रतिनिधी इराणशी चर्चा करत असून यातून सर्वांसाठी काही तरी सकारात्मक निष्पन्न होईल, अशी आशाही त्यांनी व्यक्त केली आहे. या मोहिमेसाठी प्राथमिक पातळीवर गायडेड क्षेपणास्त्र विनाशिका, १०० पेक्षा जास्त विमाने आणि १५ हजार सैनिकांना सहभागी करून घेतले जाईल, असे अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने म्हटले आहे. पण या सर्वांना कसे तैनात केले जाईल, याबाबतच्या प्रश्नाला पेंटॅगॉनने उत्तर दिले नाही. हे युद्धबंदीचे उल्लंघन असेल – इराणचा आरोप ट्रम्प यांची ही घोषणा म्हणजे प्रलाप असल्याचे इराणच्या सरकारी वृत्तसंस्थेने म्हटले आहे. तर सामुद्रधुनीमधील कोणताही हस्तक्षेप हा युद्धविरामाचे उल्लंघन असेल, असे इराणच्या संसदेच्या राष्ट्रीय सुरक्षा आयोगाचे प्रमुख इब्राहिम अझीझी यांनी म्हटले आहे. रविवारी होज्र्मूझ ओलांडण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या एका मालवाहू जहाजावर अनेक छोट्या नौकांमधून हल्ला झाला असल्याचे ब्रिटीश मिलिटरीच्या मेरीटाईम ट्रेड ऑपरेशन्सस सेंटरने म्हटले होते. तर एका अन्य जहाजावर अज्ञात प्रोजेक्टाईलचा हल्लाही झाला होता. पण यामध्ये कोणीही जखमी झालेले नाही. इराणने हे हल्ले केल्याचा आरोप नाकारला आहे. इराण युद्ध सुरू झाल्यापासून सुमारे दोन डझन जहाजांवर अशा प्रकारचे हल्ले झाले आहेत. बहुतेक खलाशी भारतातील… युद्ध सुरू झाल्यापासून पर्शियन आखातामध्ये अडकून राहिलेल्या जहाजांमध्ये तेल आणि गॅस टँकर तसेच मालवाहू जहाजांचा समावेश आहे. या जहाजांवर पिण्याचे पाणी आणि खाद्यपदार्थांचा तुटवडा निर्माण होऊ लागला आहे, असे या जहाजांवरच्या कर्मचाऱ्यांनी सांगितले. या जहाजांवरचे बहुतेक खलाशी भारतातून, दक्षिणेकडच्या आणि अग्नेय आशियातल्या देशांमधील किंवा प्रामुख्याने इराणमधील आहेत. हे सर्व जण परिस्थितीचे बळी आहेत, असेही ट्रम्प म्हणाले. जर मानवतावादी मदत करणे म्हणजे हस्तक्षेप असेल, तर आम्ही हा हस्तक्षेप करू. दुर्दैवाने बळाचा वापर करावा लागणार आहे, असेही त्यांनी सांगितले.