US strikes Iran – अमेरिकेने मध्यावधी निवडणुकीचे मतदान सुरू होण्यापुर्वीच इराणवर पुन्हा हल्ल्यांना सुरुवात केली आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमधील संरक्षणदृष्ट्या महत्वाच्या काशम आणि हेनगाम या बेटांवर आणि इराणच्या मुख्य भूमीवरील बंदर अब्बास भागात स्फोटांचे आवाज ऐकू आल्याचे इराणच्या सरकारी माध्यमांनी म्हटले आहे.

इराणकडून अमेरिकेविरोधात आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये मारा करण्यासाठी वापरली जाणारी जमिनीवरून हवेत मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्रांना अमेरिकेने लक्ष्य केले.

अमेरिकेबरोबरची आण्विक चर्चा पुन्हा सुरू करण्यासाठी दोन दिवसांसाठी होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली करण्याचा प्रस्ताव इराणने दिल्याच्या दुसऱ्याच दिवशी अमेरिकेने हे हल्ले सुरू केले आहेत.

मध्यावधी निवडणुका होईपर्यंत अमेरिका इराणवर हल्ले करणार नाही, असे अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पूर्वी म्हटले होते. युद्धामुळे अमेरिकेतल्या इंधनाच्या किंमती आणि अर्थकारणावरचे परिणाम रिपब्लिकन पक्षाला मध्यावधी निवडणुकीत संसदेत बहुमत कायम ठेवण्यासाठी त्रासदायक ठरत आहेत.

तरी हे हल्ले थांबवण्याऐवजी नव्याने हल्ले सुरू करण्यात आले आहेत. अमेरिकेने यापुर्वी सप्टेंबर महिन्यात इराणवर हल्ले केले होते. मात्र त्यानंतर हे हल्ले थांबवले गेले होते. इराणच्या बंदरांची नाकाबंदी करण्यासाठी अमेरिकेच्या नौदलाचे हजारो सैनिक युद्धनौकांवर तैनात होते.

निर्यात करण्यासाठी जात असलेल्या इराणच्या तेलाच्या टँकरना रोखण्यासाठी शेकडो सैनिकांना घेऊन अमेरिकेची तिसरी विमानवाहक युद्धनौका देखील मध्यपूर्वेच्या दिशेने मार्गस्थ झाली आहे.

इराणने दोन दिवसांसाठी होर्मुझ खुली करण्याच्या प्रस्तावाबरोबरच मागच्या दाराने काही वाटाघाटी अमेरिका-इराणमध्ये सुरू आहेत. गेल्या ८ महिन्यांपासून सुरू असलेले युद्ध पुढे सुरू ठेवावे, यासाठी इस्रायल आणि मध्यपूर्वेतल्या इतर मित्र देशांनी ट्रम्प यांच्याकडे पाठपुरावा करत आहेत.

इराणच्या या प्रस्तावावरून तडजोड साधली जाईल, अशी आशा अमेरिकेचे उपाध्यक्ष जे.डी.वान्स यांनी व्यक्त केली आहे. अध्यक्ष ट्रम्प आणि आपल्याला स्वतःला या प्रस्तावाबद्दल सकारात्मक आशा वाटत असल्याचे त्यांनी सोमवारी पत्रकारांना सांगितले होते.

युद्ध सुरू ठेवण्यासाठी नेतान्याहू यांचा दबाव

इराणवर नव्याने हल्ले करण्यासाठी इस्रायलचे पंतप्रधान नेतान्याहू यांनी ट्रम्प यांच्यावर दबाव वाढवला आहे. इस्रायलमधील निवडणुकीत जरी नेतान्याहू आणि त्यांच्या उजव्या विचारांच्या सहकारी पक्षांना सरकार स्थापन करण्याइतके यश मिळाले नसले, तरी युद्धाला नव्याने सुरुवात झाल्यावर नेतान्याहू यांना आपत्कालिन सरकार स्थापन करता येऊ शकणार आहे.

ट्रम्प यांनी इराणवर मोठा हल्ला किंवा करार यापैकी एक काही होईल, अशी शक्यता वर्तवली होती. इराणकडून होर्मुझमध्ये होत असलेले हल्ले थांबवण्यासाठी आवश्‍यक त्या आराखड्यासाठीच्या वाटाघाटींमध्ये प्रगती झाल्याचे दोन अधिकाऱ्यांनी सांगितले.