US Iran Peace Deal: अमेरिका आणि इराण यांच्यात १०७ दिवसांपासून सुरू असलेला संघर्ष संपवण्यासाठी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एक मोठी घोषणा केली आहे. त्यांनी दोन्ही देशांमध्ये  एक करार झाला असल्याचे जाहीर केले आहे. 

स्वित्झर्लंडमध्ये दोन्ही देशांमध्ये शांतता करारावर स्वाक्षरी केली जाईल. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या सोशलमिडीयावरून ही घोषणा केली. यामुळे होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. या करारामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारावरील दबाव कमी होईल.

अमेरिका-इराण शांतता करारातील प्रमुख मुद्दे    (US Iran Peace Deal)

१ – अमेरिका आणि इराण यांच्यात शांतता करार झाला आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इराण यांनी याला दुजोरा दिला आहे. करारावर औपचारिक स्वाक्षरी स्वित्झर्लंडमध्ये होईल. यावेळी अमेरिकेचे जे.डी. व्हान्स आणि इराणचे अराघची व गालिबाफ उपस्थित राहतील.

२ – दोन्ही देश तात्काळ लष्करी कारवाया थांबवतील. या करारामध्ये लेबनॉनमधील संघर्ष संपवण्याचा प्रस्तावही समाविष्ट आहे.

३ – अमेरिका आणि इराण यांच्यातील शांतता करार घडवून आणण्यात पाकिस्तानने मध्यस्थीची भूमिका बजावली. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी इंस्टाग्राम पोस्टद्वारे या शांतता कराराची घोषणा केली.   (US Iran Peace Deal)

४ – ६० दिवसांच्या युद्धविरामादरम्यान, दोन्ही देशांमध्ये एका करारावर वाटाघाटी होतील. इराणवरील निर्बंध, गोठवलेल्या निधीची सुटका आणि अणुकार्यक्रम यांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा केली जाईल. अंतिम करार होईपर्यंत तात्पुरती व्यवस्था कायम राहील.

५ – अमेरिका-इराण शांतता करारामुळे, होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या सोशल मीडियावर एका पोस्टमध्ये जाहीर केले की, होर्मुझची सामुद्रधुनी शुक्रवारपासून पुन्हा उघडली जाईल. इतकेच नाही, तर अमेरिका इराणच्या बंदरांवरील आपली नाकेबंदी उठवेल.  (  US Iran Peace Deal)

६ करारानुसार, अमेरिका इराणची सुमारे २५ अब्ज डॉलर्सची गोठवलेली मालमत्ता मुक्त करेल. या रकमेपैकी अर्धी रक्कम, म्हणजेच १२ अब्ज डॉलर्स, करार अंतिम होण्यापूर्वी मुक्त केली जाईल.   (US Iran Peace Deal)

७ – इराण तेल, पेट्रोकेमिकल उत्पादने आणि संबंधित निर्यातीवरील निर्बंध स्थगित करण्याचा प्रस्ताव आहे. जेणेकरून तेहरानला त्याच्या उत्पन्नावर पूर्ण हक्क मिळू शकेल.

८ – इराण अण्वस्त्रे विकसित करणार नाही किंवा आपला युरेनियम संवर्धन कार्यक्रम वाढवणार नाही, याची हमी देईल.

होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली करण्यापासून ते गोठवलेला निधी परत मिळवण्यापर्यंत, या अमेरिका-इराण शांतता कराराच्या १४ प्रमुख अटी आहेत.

९ – पश्चिम आशियातील चालू असलेला संघर्ष संपुष्टात आल्याने आणि होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली झाल्याने जागतिक ऊर्जा बाजाराला मोठा दिलासा मिळेल. होर्मुझ सामुद्रधुनीतून मोठ्या प्रमाणात तेल आणि एलपीजीचा पुरवठा होतो. इराणने ही सामुद्रधुनी बंद केल्यामुळे ऊर्जा पुरवठा विस्कळीत झाला आणि किमती वाढल्या.

१० – अमेरिका आणि इराण यांच्यातील करारामध्ये इस्रायल औपचारिकपणे पक्षकार नाही. अमेरिका-इराण शस्त्रसंधी करारामुळे इस्रायलमध्ये असंतोष आहे. पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी केवळ एवढेच म्हटले आहे की, इराणला अण्वस्त्रे मिळवण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. विरोधी नेत्यांनी याला इस्रायलच्या परराष्ट्र आणि सुरक्षा धोरणाचे मोठे अपयश म्हटले आहे.   (US Iran Peace Deal)