UPSC Answer Key: संघ लोकसेवा आयोगाने (यूपीएससी) सिव्हिल सेवा पूर्व परीक्षेच्या उत्तरतालिकेच्या मुद्द्यावर सुप्रीम कोर्टाला मोठी माहिती दिली आहे. आता पूर्व परीक्षेनंतर तात्काळ उत्तरतालिका जाहीर केली जाईल, तसेच उमेदवारांना त्यावर हरकत किंवा आक्षेप नोंदवण्याची संधी मिळेल. पारदर्शकतेसाठी दाखल केलेल्या याचिकेच्या प्रत्युत्तरात आयोगाने हे शपथपत्र सादर केले असून, या निर्णयामुळे लाखो उमेदवारांना दिलासा मिळेल.

यापूर्वी यूपीएससीची प्रथा होती की उत्तरतालिका, गुण आणि कटऑफ ही माहिती केवळ संपूर्ण परीक्षा प्रक्रिया संपल्यावर आणि अंतिम निकाल जाहीर झाल्यानंतरच प्रसिद्ध केली जाते. यामुळे मुख्य परीक्षेसाठी पात्र ठरलेल्या नसलेल्या उमेदवारांना त्यांच्या परीक्षेचे विश्लेषण करण्याची संधीच मिळत नव्हती. आता मात्र, परीक्षेनंतर लगेच उत्तरतालिका उपलब्ध होण्यामुळे उमेदवार आपल्या उत्तरांची तपासणी करू शकतील आणि आवश्यकता वाटल्यास आक्षेप नोंदवू शकतील.

शपथपत्रात यूपीएससीने स्पष्ट केले की, हा निर्णय पारदर्शकता वाढवण्यासाठी आणि उमेदवारांच्या सोयीकरिताच घेतला आहे. प्रोव्हिजनल उत्तरतालिका परीक्षेनंतर प्रसिद्ध केली जाईल, ज्यावर उमेदवार आपत्ती किंवा हरकती नोंदवू शकतील. मात्र, प्रत्येक हरकतीसाठी किमान तीन प्रमाणित संदर्भांचा उल्लेख अनिवार्य असेल. सर्व हरकतींची तपासणी विषयतज्ज्ञांच्या समितीमार्फत होईल, जी अंतिम उत्तरतालिका तयार करेल. यानंतरच निकाल जाहीर केले जातील. आयोगाने मात्र हेही नमूद केले की, सादर केलेले संदर्भ प्रमाणित आहेत की नाही, याचे अंतिम अधिकार आयोगाकडेच राहील.

शपथपत्रात म्हटल्याप्रमाणे, “आयोग या प्रक्रियेचे पालन तात्काळ सुरू करू इच्छित आहे.” सिव्हिल सेवा परीक्षेची संपूर्ण प्रक्रिया जवळपास वर्षभर चालते. यामुळे मुख्य परीक्षेत सहभागी होऊ न शकलेल्या उमेदवारांना यापूर्वी गुण, कटऑफ किंवा मूल्यमापनाची माहितीच मिळत नव्हती. या निर्णयामुळे उमेदवारांना त्यांच्या तयारीचे मूल्यमापन करण्याची आणि पुढील वेळेसाठी सुधारणा करण्याची चांगली संधी मिळेल.

या बदलाची मागणी पारदर्शकतेसाठी दाखल झालेल्या याचिकेतून झाली होती, ज्यामुळे सुप्रीम कोर्टाने यूपीएससीला उत्तर देण्याचे निर्देश दिले होते. आयोगाने या निर्णयाने उमेदवारांच्या विश्वासाला बळकटी देण्याचा प्रयत्न केला आहे.