Tukaram Mundhe: तुकाराम मुंढे हे शिस्तप्रिय आणि कर्तव्यनिष्ठ अधिकारी म्हणून ओळखले जातात. त्यांच्या कामातील शिस्तीबरोबरच त्यांच्या फिटनेसचीही अनेकदा चर्चा होते. व्यस्त वेळापत्रक, कामाचा ताण आणि जबाबदाऱ्या सांभाळतानाही फिटनेस कसा टिकवायचा, याबाबत तुकाराम मुंढे यांनी काही महत्त्वाच्या गोष्टी सांगितल्या आहेत. त्यांच्या मते, निरोगी राहण्यासाठी केवळ व्यायाम करणे पुरेसे नाही, तर आहार, झोप आणि दैनंदिन सवयींमध्येही शिस्त असणे गरजेचे आहे.

फिटनेससाठी फक्त व्यायाम पुरेसा नाही

फिट राहण्यासाठी व्यायाम महत्त्वाचा आहे, मात्र त्यासोबत आपण काय खातो, किती खातो आणि कोणत्या वेळी खातो, याकडेही लक्ष देणे आवश्यक आहे. मुंढे यांच्या मते, आहारात कोणते पदार्थ घ्यायचे याइतकेच कोणते पदार्थ टाळायचे, हेही महत्त्वाचे आहे.

जास्त चरबी, साखर, मीठ, प्रक्रिया केलेले पदार्थ आणि तळलेले पदार्थ नियमितपणे खाणे टाळणे योग्य आहे. मात्र, याचा अर्थ आवडते पदार्थ कायमचे बंद करावेत असा नाही. अधूनमधून आवडीचे पदार्थ खाता येतात, पण त्यांचे प्रमाण आणि वारंवारता नियंत्रणात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

काय, किती आणि कधी खाता, हे महत्त्वाचे

फिटनेससाठी मुंढे यांनी तीन गोष्टी विशेष महत्त्वाच्या असल्याचे सांगितले आहे. त्या म्हणजे आपण काय खातो, किती खातो आणि कोणत्या वेळी खातो. एखादा पदार्थ आरोग्यदायी असला तरी तो गरजेपेक्षा जास्त प्रमाणात खाणे योग्य नाही.

त्याचप्रमाणे जेवणाच्या वेळेकडेही दुर्लक्ष करू नये. विशेषतः रात्री उशिरा जेवण्याची सवय टाळणे चांगले. नियमित वेळेत आणि संतुलित पद्धतीने आहार घेण्याची सवय लावून घेणे शरीरासाठी फायदेशीर ठरू शकते.

वय वाढल्यानंतर आहारात बदल गरजेचा

वय वाढत असताना शरीराच्या गरजांमध्येही बदल होतात. लहानपणी आवश्यक असलेले पोषण आणि प्रौढ व्यक्तीला आवश्यक असलेले पोषण सारखे नसते. त्यामुळे तिशीनंतर आणि चाळिशीनंतर आपल्या आहाराकडे अधिक गांभीर्याने पाहण्याची गरज असते.

आपल्या शरीराला किती ऊर्जा आणि कोणती पोषणमूल्ये आवश्यक आहेत, याचा विचार करून आहाराचे नियोजन करणे महत्त्वाचे आहे. केवळ पूर्वीपासून चालत आलेल्या सवयी आहेत म्हणून त्याच पद्धतीचा आहार घेत राहणे योग्य नाही.

फिटनेसच्या नावाखाली उपाशी राहू नका

फिट राहण्यासाठी कमी खाणे किंवा उपाशी राहणे हा योग्य मार्ग नाही. शरीराला आवश्यक पोषण मिळणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. संतुलित आहार घेऊन त्यासोबत नियमित व्यायाम करणे अधिक योग्य ठरते.

व्यायाम कोणताही असो, तो नियमित करण्याची सवय महत्त्वाची आहे. त्याचबरोबर शरीराला पुरेशी विश्रांती आणि झोप मिळणेही आवश्यक आहे. आहार, व्यायाम आणि झोप यांचा योग्य समतोल राखणे फिटनेससाठी महत्त्वाचे आहे.

दुसऱ्याचा डाएट पाहून स्वतःचा आहार ठरवू नका

आज सोशल मीडियावर अनेक प्रकारचे डाएट आणि फिटनेसचे सल्ले पाहायला मिळतात. मात्र, एखाद्या व्यक्तीला फायदा झालेला आहार आपल्यासाठीही योग्य असेलच असे नाही. प्रत्येक व्यक्तीचे वय, शरीराची गरज, दैनंदिन हालचाली आणि जीवनशैली वेगळी असते.

त्यामुळे सोशल मीडियावरील माहिती पाहून स्वतःहून कठोर डाएट सुरू करण्यापेक्षा आपल्या शरीराची गरज समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. गरज असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे अधिक योग्य ठरते.

आवडते पदार्थ पूर्णपणे बंद करण्याची गरज नाही

तुकाराम मुंढे यांना मराठवाड्यातील मसाला वडी आणि पिठाचं वांगं हे पदार्थ आवडतात. मात्र, हे पदार्थ तिखट असल्याने ते दररोज खाण्याऐवजी अधूनमधून खाणे योग्य असल्याचे त्यांनी सांगितले आहे.

यातून फिटनेससाठी आवडते पदार्थ कायमचे बंद करण्याची गरज नसून, प्रमाण आणि सातत्य यांना महत्त्व देणे गरजेचे असल्याचा संदेश मिळतो. त्यामुळे फिटनेस म्हणजे केवळ शरीरयष्टी नव्हे, तर आहार, व्यायाम, झोप आणि दैनंदिन जीवनशैलीत शिस्त ठेवणे होय.