Fighter jet | Kerala – इंधन संपल्यामुळे आपातकालीन लॅंडींग करावे लागलेले ब्रिटीश ‘एफ -35 लढाऊ विमान’ थिरुवनंतपुरम येथे आहे. हे विमान जगातील सर्वात आधुनिक स्टेल्थ फायटर विमानांपैकी एक आहे. मात्र या विमानाची तांत्रिक दुरुस्ती अद्यापही न झाल्याने हे विमान परत पाठवणे अवघड झाले आहे.

रॉयल नेव्हीचे एफ -35 बी फाइटर जेट, अमेरिकेमध्ये भारतातील तिरुअनंतपुरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर बांधले गेले आहे, ते 14 जून पासून आहे. हे सामान्य विमान नाही, परंतु पाचव्या पिढीतील स्टिल्थ फाइटर जेट आहे, जे अमेरिकन कंपनी लॉकहीड मार्टिन यांनी तयार केले आहे.

हे जगातील सर्वात आधुनिक आणि धोकादायक लढाऊ विमानांमध्ये मोजले जाते. अमेरिका, ब्रिटन, ऑस्ट्रेलिया, जपान, इटली, नॉर्वे, नेदरलँड्स आणि इस्त्राईल सारख्या देशांचा वापर करा. शनिवारी, या विमानाच्या पायलटने इंधनाच्या अभावामुळे आपत्कालीन लँडिंगसाठी परवानगी मागितली.

परिस्थितीचे गांभीर्य पाहता, भारतीय हवाई दलाने केवळ लँडिंगमध्येच मदत केली नाही तर विमान दुरुस्ती आणि परत करण्यासाठी सर्व आवश्यक तांत्रिक आणि लॉजिस्टिक्स समर्थन देखील प्रदान केले आहे.

मंगळवारी, 17 जून रोजी ब्रिटनच्या रॉयल नेव्हीच्या टीमने हेलिकॉप्टरद्वारे तिरुअनंतपुरम गाठले. त्याच्यासोबत तंत्रज्ञ आणि आवश्यक विमान उपकरणे होती. असे असूनही, तांत्रिक समस्या पूर्णपणे सोडविली गेली नाही, ज्यामुळे हे विमान अजूनही भारतात उभे आहे.

उड्डाण करत नाही?

या विमानाचा दावा आहे की रडार तो पकडण्यात सक्षम नाही. असे असूनही, भारतीय एअर फोर्स इंटिग्रेटेड एअर कमांड अँड कंट्रोल सिस्टम (आयएसीएस) ला एफ -35 आढळले. हे भारतीय सुरक्षा प्रणालीचे सामर्थ्य प्रतिबिंबित करते- जे ओळख, देखरेख आणि द्रुत प्रतिसादासाठी सक्षम आहे.

तांत्रिक त्रुटी काय आहे याबद्दल आतापर्यंत कोणतीही स्पष्ट माहिती दिली गेली नाही. सुरुवातीला, इंधनाची कमतरता आणि नंतर विमानात इंधन भरण्याची चर्चा झाली. आता त्यात हायड्रॉलिक अपयश न घेण्याचे कारण सांगितले जात आहे.

एक मोठे आव्हान आहे की तिरुअनंतपुरममध्ये एफ -35 चा कोणताही आधार नाही. अशा राज्यासाठी विशेषज्ञ अभियंता आणि विशेष उपकरणे आवश्यक आहेत. आर्ट एअरक्राफ्ट, केवळ तरच कोणत्याही तांत्रिक दोषांवर मात करता येईल. जोपर्यंत विमान पूर्णपणे बरे होत नाही तोपर्यंत ते सुरक्षिततेसाठी योग्य मानले जात नाही.

हे विमान वेगळे का आहे?

हे विमान यूकेच्या एचएमएस प्रिन्स ऑफ वेल्स करिअर स्ट्राइक ग्रुपचा एक भाग आहे आणि अलीकडेच भारतीय नौदलासमवेत संयुक्त लष्करी व्यायामामध्ये भाग घेतला. शनिवारी विमानाच्या कारकीर्दीतून उड्डाणानंतर विमान परत येऊ शकले नाही.

त्याच्या क्षमतेबद्दल बोलणे, हे एकच इंजिन विमान आहे, जे सुमारे 2,000 किमी प्रति तास वेगाने उड्डाण करू शकते. हे थोड्या अंतरावर धावपट्टीपासून दूर जाऊ शकते, अगदी हेलिकॉप्टरप्रमाणे उभ्या टेकऑफ करण्यास सक्षम देखील आहे.

हे एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांना लक्ष्य करू शकते आणि त्यांना लक्ष्य करू शकते. लॉकहीड मार्टिनचा असा दावा आहे की जगात धडकी भरवताना इतर कोणतेही विमान नाही. क्षमतेच्या दृष्टीने वेग, श्रेणी किंवा श्रेणी किंवा शस्त्र नाही.

या वैशिष्ट्यांमुळे, इस्त्राईल इराणविरूद्धच्या ऑपरेशनमध्ये प्रभावीपणे वापरत आहे. सामान्यत: अमेरिका आणि ब्रिटनसारखे देश तिसर्‍या देशात त्यांचे ‘गेम चेंजर’ विमान सोडत नाहीत. परंतु बर्‍याच दिवसांपासून भारतात उभे राहण्यासाठी हे निश्चितपणे अनेक महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित करते.