मंचर : ग्रामीण भागातील पारंपरिक लोककला म्हणून ओळखली जाणारी बहुरूपी कला आता नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे.पूर्वी पोलीस, सैनिक, साधू, वकील, संत, राक्षस अशा विविध वेशांमध्ये गावोगावी फिरून लोकांचे मनोरंजन करणारे बहुरूपी आज केवळ आठवणींमध्ये उरले आहेत.

पूर्वी बहुरूपी आल्यानंतर त्याच्या अभिनय, विनोद आणि संवादामुळे गावात हास्याचा आणि आनंदाचा माहोल निर्माण होत असे. लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वजण बहुरुपीच्या भोवती जमून त्याचे सोंग, बोलणे आणि हावभाव यांचा आस्वाद घेत असत.

मात्र मोबाईल, इंटरनेट आणि दूरदर्शनच्या युगात या कलेची ओढ कमी होत गेली आहे. त्यामुळे बहुरूपी कलाकारांना उदरनिर्वाहाचा प्रश्न निर्माण झाला असून अनेकांनी ही परंपरा सोडून इतर कामांकडे वळण्याचा निर्णय घेतला आहे. सांस्कृतिक वारशाचा हा जिवंत ठेवा टिकवण्यासाठी शासनाने आणि स्थानिक संस्थांनी पुढाकार घेण्याची गरज असल्याचे मत मेडद बारामती येथील बहुरूपी मोहन वाकुडे यांनी व्यक्त केले.

महाराष्ट्रात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळात बहिर्जी नाईक हे असे बेमालुम वेषांतर करायचे की शत्रपक्षातील कोणीच ओळखू शकत नसे. त्यांच्या शौर्यपूर्ण कामगिरीमुळे त्यांना गुप्तहेर म्हणून ओळखले जावू लागले. तसेच, पूर्वी बहुरूपी गावात आला की दुकानासमोर लोकांची रांग लागायची. आता तर मुलांना बहुरूपी म्हणजे काय हेही माहिती नाही.
– अजय घुले,उद्योजक, मंचर.