Olive ridley sea turtle – जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात लहान समुद्री कासव ‘ऑलिव्ह रिडले’ या प्रजातीने दुहेरी प्रजननासाठी ३५०० किलोमीटरचा प्रवास केला. या कासवाला २०२१ मध्ये भारतीय प्राणीशास्त्र सर्वेक्षण संस्थेने टॅग केले होते. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की ‘०३२३३’ हे सांकेतिक नाव असलेले हे कासव ओडिशाहून श्रीलंकेत गेले असावे आणि तेथून महाराष्ट्रात पोहोचले असावे.

कासवांच्या संदर्भात, जेव्हा मादी कासव एकाच प्रजनन हंगामात दोनदा अंडी घालते तेव्हा दुहेरी घरटे बांधण्याची प्रक्रिया होते. मादी कासवे अंडी घालण्याच्या प्रक्रियेसाठी घरटे बांधतात. घरटे म्हणजे एक पोकळ खड्डा असतो ज्यामध्ये मादी कासव अंडी सुरक्षित ठेवते.

कासवांना कसे टॅग केले जाते?
शास्त्रज्ञ कासवांना त्यांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी, संशोधन करण्यासाठी आणि त्यांचे संरक्षण करण्यासाठी टॅग करतात. याचे तीन प्रकार आहेत. पहिला म्हणजे फ्लिपर टॅग, ज्यामध्ये कासवाच्या पंखांवर एक कोड लावला जातो जेणेकरून ते पुन्हा ओळखण्यात कोणतीही अडचण येऊ नये.

दुसरा म्हणजे पीआयटी टॅग, ज्यामध्ये टॅग कासवाच्या शरीराच्या त्वचेखाली ठेवले जातात जे नंतर स्कॅन करून वाचले जातात. तिसरी आणि शेवटची पद्धत म्हणजे सॅटेलाइट टॅगिंग. यामध्ये, कासवाच्या कवचावर टॅग लावले जातात आणि उपग्रहांच्या मदतीने त्याचे निरीक्षण केले जाते.

समुद्री कासवांचे पुनरुत्पादन कसे होते?
समुद्री कासवे प्रजनन प्रक्रिया कशी पूर्ण करतात हा एक प्रश्न मनात येतो. पहिले म्हणजे, समुद्रात घरटे बांधणे शक्य नाही आणि दुसरे म्हणजे, समुद्रात अंडी किंवा घरटे कसे टिकेल? उत्तर सोपे आणि मनोरंजक आहे.

समुद्री कासवे ही कासवांची एक प्रजाती आहे जी समुद्रात राहतात परंतु अंडी घालण्यासाठी समुद्रकिनाऱ्यावर येतात. ते त्यांचे घरटे इथेच किनाऱ्यावर बनवतात. ऑलिव्ह रिडले कासवे मोठ्या प्रमाणात घरटे बांधणाऱ्या प्रजातींपैकी एक आहेत. मोठ्या संख्येने मादी कासवे एकाच समुद्रकिनाऱ्यावर एकत्र अंडी घालतात. ही संख्या हजारोंमध्ये आहे.