Ujani Dam : उजनी धरण (Ujani Dam) परिसरातील प्रस्तावित प्रकल्पांबाबत सुरू असलेल्या चर्चेला जिल्हाधिकारी एस. कार्तिकेयन यांनी महत्त्वपूर्ण स्पष्टीकरण दिले आहे. उजनी परिसरात ग्रीन हायड्रोजन आणि स्मॉल मॉड्युलर रिॲक्टर (एसएमआर) आधारित अणुऊर्जा प्रकल्प होणार नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

मात्र, फ्लोटिंग सोलर, बॅटरी ऊर्जा साठवणूक आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित (एआय) डेटा सेंटर हे तीन प्रमुख प्रकल्प प्रस्तावित असून ते टप्प्याटप्प्याने उभारण्यात येणार आहेत. या प्रकल्पासाठी राज्य शासनाने १६ एप्रिल २०२६ रोजी सामंजस्य करार केला आहे. प्रस्तावानुसार, उजनी जलाशयावर २ हजार मेगावॅट क्षमतेचा फ्लोटिंग सोलर प्रकल्प उभारण्यात येणार आहे.

जलाशयाच्या (Ujani Dam) एकूण ३३ हजार ६३० हेक्टर क्षेत्रापैकी केवळ ३ हजार हेक्टर म्हणजेच सुमारे ९ टक्के क्षेत्राचा वापर केला जाणार आहे. सौरऊर्जेतून निर्माण होणारी वीज साठविण्यासाठी १ हजार ८०० मेगावॅट-तास क्षमतेची बॅटरी ऊर्जा साठवणूक व्यवस्था उभारण्याचे नियोजन आहे. तसेच १.४ गिगावॅट म्हणजेच १ हजार ४०० मेगावॅट क्षमतेचे अत्याधुनिक एआय डेटा सेंटर उभारण्यात येणार आहे.

हे डेटा सेंटर सहा टप्प्यांत विकसित करण्याचे नियोजन आहे. या प्रकल्पांमुळे सुमारे २ हजार ८०० कायमस्वरूपी रोजगार आणि ४० हजार प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष रोजगारनिर्मिती अपेक्षित आहे. पहिल्या टप्प्यात भीमानगर-रांजणी, तरटगाव आणि हिंगणगाव येथील एकूण ४१५.७५ एकर शासकीय जमिनीचा वापर प्रस्तावित आहे.

दरम्यान, प्रकल्पांबाबत स्थानिक नागरिकांच्या (Ujani Dam) हरकती, पर्यावरणीय परिणाम आणि मच्छीमारांच्या उपजीविकेचे प्रश्न विचारात घेऊन सार्वजनिक सुनावणी घेतल्यानंतरच पुढील कार्यवाही केली जाईल, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. ग्रीन हायड्रोजन आणि अणुऊर्जा प्रकल्प प्रस्तावातून वगळले असले तरी मात्र २ हजार मेगावॅट फ्लोटिंग सोलर, १.४ गिगावॅट एआय डेटा सेंटर आणि बॅटरी स्टोरेज प्रकल्प प्रस्तावित कायम ठेवण्यात आल्याचे जिल्हाधिकारी यांनी स्पष्ट केले आहे.