नवी दिल्ली : अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि न्यायपालिकेचा अवमान याबद्दल भारतात वादविवाद सुरू आहेत. चर्चेच्या केंद्रस्थानी सर्वोच्च न्यायालयाचे सुप्रसिद्ध वकील प्रशांत भूषण आहेत. प्रशांत भूषण यांना त्यांच्या काही ट्विटवरून सर्वोच्च न्यायालयाने न्यायालयाच्या अवमानाबद्दल दोषी ठरवले आहे. पण प्रशांत भूषण म्हणतात की टीका करणे लोकशाहीचा अवमान नाही आणि त्यासाठी त्यांनी दिलगिरी व्यक्त केली नाही.

प्रशांत भूषण व्यतिरिक्त प्रमुख विरोधी पक्ष कॉंग्रेसचे नेते राहुल गांधी आणि त्यांच्याच पक्षाचा प्रश्न देखील उपस्थित केले जात आहेत. भारताच्या राजकारणाचा आणि व्यवस्थेचा हा अंतर्गत प्रश्न पाकिस्तानमध्येही मथळे बनवित आहे. पाकिस्तानच्या इंग्रजी वर्तमानपत्राने मंगळवारी राहुल आणि प्रशांत भूषण यांच्याविषयी एक टिप्पणी प्रसिद्ध केली आहे.या टिप्पणीत दोघांचे कौतुक केले गेले आहे आणि असेही सुचविण्यात आले आहे की जर दोघे एकत्र आले तर भारताच्या लोकशाहीसाठी ते चांगले होईल. डॉन पत्रकार जावेद नकवी यांनी आपल्या स्तंभात असे लिहिले आहे की पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या निर्णयाच्या विरोधात ठामपणे उभे असताना राहुल गांधी यांचे विरोधी पक्षनेते म्हणून कौतुक केले पाहिजे. प्रशांत आणि राहुल यांचे नशिब कुठेतरी सापडते. जर दोघांनी त्यांची अफाट उर्जा एकत्र केली तर ते भारतीय लोकशाहीला उजव्या-शक्तीच्या शक्तींपासून वाचवू शकतात.

प्रशांत भूषण आणि राहुल गांधी यांच्या एकत्र येण्याची गरज व कारणही या टिप्पणीत नमूद केले आहे. त्यात म्हटले आहे की काश्मिर ते कन्याकुमारीपर्यंत प्रवेश असलेल्या एकमेव कॉंग्रेसला लोकसभा निवडणुकीत दहा टक्क्यांपेक्षा कमी जागा मिळाल्या आहेत. गेल्या काही दशकांत भारतात काय चूक झाली याबद्दलही कॉंग्रेसभोवती घेरलेली आहे. यामुळे उजवे लोकांचा सत्तेवर येण्याचा मार्गमोकळा झाला. प्रशांत भूषण या दोन्ही गोष्टी लढा देत असल्याचे टिप्पणीत म्हटले आहे. भांडवलदार आणि राजकीय घराण्यांमधील संबंधांविषयी ते आवाज उठवतात आणि काश्मीर, दलित आणि मुस्लिम यांच्या लोकशाही हक्कांविषयीही बोलतात. पण ही वस्तुस्थिती देखील आहे की प्रशांत भूषण एकट्याने ही लढाई लढू शकत नाहीत.

टिप्पणीत म्हटले आहे की, “वकील-कार्यकर्ते प्रशांत भूषण असंतोष आणि क्रांतिकारक बदलाच्या इच्छेसाठी आपला आवाज देतात. अरुंधती रॉय आणि अरुंधती रॉय यांचे त्यांनी कौतुक केले. रॉय यांना कोर्टाचा अवमान केल्याच्या आरोपाखालीही तुरूंगात टाकण्यात आले होते आणि आता प्रशांत भूषण यांची पाळी आली आहे.अरुंधती रॉय यांनी सुप्रीम कोर्टाच्या न्यायाधीशांची माफी मागण्यास नकार दिला आणि भूषण यांनीही हे केले आहे. प्रशांत भूषण यांनी न्यायालयात आपली भूमिका स्पष्ट केली आणि ते म्हणाले की आपण आपल्या विचारांकडे दुर्लक्ष केले तर जर न्यायाधीशांचा अनादर केला गेला तर ते त्यांच्या स्वतःच्या विवेकाचा अवमान होईल. ”

पाकिस्तानी पत्रकाराने प्रशांत भूषण यांचे जोरदार कौतुक केले आहे. पण प्रशांत भूषण यांच्या लढाईत राहुल गांधी सहकार्य कसे करतील? स्तंभात असे वाचले आहे की तरुण राहुल गांधींना हे माहित आहे की विरोधकांनी त्यांची प्रतिमा खराब केली आहे. त्यांचे विरोधक म्हणतात की राहुल गांधी आता जागा झाले आहेत. पंतप्रधान मोदींपासून ते मीडिया हाउसपर्यंत ते अनेक नावांनी संबोधित करतात. पंतप्रधान मोदींनी काँग्रेसमुक्त भारताची प्रतिज्ञा केली आहे.पाकिस्तानी वृत्तपत्रात प्रसिद्ध झालेल्या लेखात असे लिहिले आहे की मोदी सरकार कॉंग्रेसचे नेतृत्व गांधींनी करावे अशी त्यांची इच्छा नाही.

चीनच्या अतिक्रमणावरुन राहुल गांधी मोदी सरकारवर निशाणा साधत आहेत. राहुल गांधीही राफेल डीलबाबत प्रश्न विचारतात. ते भारतात कोरोना विषाणूच्या साथीचे आव्हान आणि अयोध्या प्रकल्प अपहृत याविषयीही बोलत आहेत. जेव्हा सर्व टीव्ही चॅनेल्स राहुल गांधींना अपात्र नेते म्हणून दर्शवित आहेत, त्याच वेळी, संसदेत आणि बाहेर भ्रष्टाचारासाठी ज्यांचे नाव राहुल त्यांना राहुल यांची भीती वाटली आहे. या लेखात असे म्हटले आहे की प्रशांत भूषण यांनी सर्वोच्च न्यायालयात जे म्हटले होते त्याचप्रमाणे राहुल यांनीही असे म्हटले होते की आपली राजकीय कारकीर्द जरी पणाला लागली तरीसुद्धा ते सरकारच्या लोकविरोधी धोरणांवर उघडपणे टीका करत राहतील. स्तंभात असे लिहिले आहे की सध्या असा कोणताही राजकारणी नाही जो आपली कारकीर्द राहुल गांधींसारख्या पणाला लावण्यास तयार आहे. याशिवाय राहुल गांधी आणि प्रशांत भूषण यांनी एकत्र यावे अशी आणखीही अनेक कारणे आहेत.