नवी दिल्ली : आजकालच्या धावपळीच्या आयुष्यात पर्यावरणाकडे लक्ष द्यायला कोणालाही वेळ नाही. परंतु, पर्यावरणाचा समतोल राखणे ही आपलीच जबाबदारी आहे याची जाणीव लोकांना करून देत एका अधिकाऱ्याने गावच्या गाव प्रदुषणमुक्‍त केल्याची समाधानकारक गोष्ट समोर आली आहे. उत्तरप्रदेशातील चित्रकूट धाम मंडळाचे आयुक्त दिनेश कुमार सिंग यांनी विभागातील सर्व शहरे स्वच्छ करण्यासाठी प्लास्टिक बॅंक मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेच्या माध्यमातून त्यांनी गावातील प्लास्टिकमुळे पर्यावरणाला हानी पोहचणार नाही याची काळजी घेतली आहे.

आयुक्त दिनेशकुमार सिंह यांनी चित्रकूट विभागाचा पदभार स्वीकारल्यानंतर विभागातील चार शहरांमध्ये स्वच्छतेवर विशेष लक्ष केंद्रित केले होते. त्यासाठी त्यांनी पर्यावरणाला अत्यंत हानीकारक असणाऱ्या प्लास्टिकवर जास्त काम केले. त्यासाठी त्यांनी प्लास्टिक बॅंक नावाची मोहिम सुरू केली. त्याअंतर्गत बाजारपेठेतील दुकानदारांनी आपापल्या दुकानासमोर कचराकुंड्या ठेवणे बंधनकारक करण्यात आले. तसेच घरातील लोकांनाही कचरा बाहेर रस्त्यावर न टाकण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. घरोघरी, दुकानातून कचरा उचलण्यासाठी महापालिकेच्या वाहनाची व्यवस्था करण्यात आली होती. नियमांचे पालन न करणाऱ्यांना चालना देण्यात आली. त्यांच्या मोहिमेला यश आले आणि शहर स्वच्छ दिसू लागले. त्यातून जमा होणारा कचऱ्यामधून खत आणि प्लास्टिकच्या विक्रीतून पैसे गोळा करण्यात येवू लागले.

आता चित्रकूट धाम मंडळाचे आयुक्त दिनेश कुमार सिंह हे अभियान गावा-गावात घेऊन जात आहेत. यासाठी मंडळाच्या प्रत्येक ग्रामपंचायतीत किमान चार प्लास्टिक बॅंका बनविण्याच्या सूचना त्यांनी दिल्या आहेत. जेणेकरून ग्रामस्थ या बॅंकांमध्ये प्लास्टिकचा कचरा टाकतील, त्यामुळे गावाचे उत्पन्न वाढेल. यासंदर्भात त्यांनी विभागातील चार जिल्ह्यांतील जिल्हा अधिकारी आणि सीडीओंना पत्र दिले आहे. त्यांनी ग्रामपंचायती स्वच्छ व नीटनेटक्‍या करण्याचा आराखडा तयार केल्याचे या पत्रात म्हटले आहे.

ग्रामीण भागात निर्माण होणारा प्लास्टिक आणि पॉलिथिन कचरा घरोघरी जाऊन ग्रामसभेच्या उत्पन्नात वाढ होणार आहे. ज्यामुळे प्रदूषणापासून सुटका होईल. त्यासाठी दररोज प्रमुखांसोबत झूम बैठक घ्यावी. कोणत्याही गावकऱ्याने प्लास्टिक व पॉलिथिन इकडे-तिकडे टाकू नये, तर कचराकुंडीतच टाकू नये, असा प्रचार गावप्रमुखाने संपूर्ण गावात केला पाहिजे. ते म्हणाले की, पहिल्या टप्प्यात प्रत्येक गावात एक प्लास्टिक वेस्ट बॅंक बनवा, त्यानंतर ती 4-4 करा. यामुळे गावातील अस्वच्छता तर दूर होईलच, पण पावसात नाले बुजणार नाहीत, असे विभागीय आयुक्तांनी सांगितले. यासोबतच ग्रामपंचायतीच्या उत्पन्नातही वाढ होणार आहे.

आता ग्रामपंचायतींचे उत्पन्न वाढवण्याची वेळ आली आहे, असे मत विभागीय आयुक्त दिनेशकुमार सिंह यांनी व्यक्त केले आहे. सर्व ग्रामपंचायतींच्या जबाबदार लोकांनी बसून गावात अशी कोणती कामे झाली पाहिजेत यावर चर्चा करावी. जेणेकरून ग्रामपंचायतीला उत्पन्न मिळेल आणि तो पैसा गावाच्या विकासासाठी वापरता येईल. यासाठी प्राइम झूम मिटिंग घ्या आणि तुमचे मत मांडा, अशा सुचनादेखील करण्यात आल्या आहेत. दरम्यान, दिनेश कुमार यांच्या कामाला हळूहळू यश येत असून गावकरीदेखील पर्यावरणाच्या स्वच्छतेसाठी पुढाकार घेत आहेत.