हिवाळा सुरू झाला आहे. या हंगामात मित्रमंडळींसोबत गप्पा गोष्टी करता-करता गरमागरम भाजलेले शेंगदाणे खाण्याची मजा काही औरच! ‘स्वस्त काजू’ समजले जाणारे शेंगदाणे वास्तविक त्याच्या गुणधर्मामुळे बदामांपेक्षाही सरस ठरतात. त्यात अंडी आणि मांसाहारी पदार्थांपेक्षा जास्त प्रथिने आणि पोषक तत्वे आढळतात. 

शेंगदाण्यात चवीबरोबरच आरोग्यदायी आणि पाचक गुणधर्म असतात. शेंगदाण्याचे तेल चवीबरोबरच आरोग्यासाठी ही खूप लोकप्रिय आहे. अशा या बहुगुणी शेंगदाण्याचे फायदे जाणून घेऊयात.

बहुगुणी शेंगदाण्याचे फायदे …

• नैराश्यासाठी प्रतिबंध आणि उपचारासाठी शेंगदाण्याचा उपयोग होतो. शेंगदाण्यामध्ये ट्रिपटोफान नावाचा एक एमिनो ऍसिड असतो. ज्यामुळे मूड-करेक्टिंग हार्मोन सेरोटोनिनचा स्राव वाढतो. ज्यामुळे मूड चांगला राहतो आणि मन शांत राहते.
• मुलांनी चांगल्या शारीरिक विकासासाठी शेंगदाणे खाणे आवश्यक आहे. शेंगदाण्यात शरीरासाठी आवश्यक असलेल्या अनेक प्रमाणात अमीनो ऍसिड आणि प्रथिने आढळतात. जे शरीराच्या वाढीसाठी चांगले आहेत.
• शेंगदाण्यातमध्ये आढळणारे व्हिटॅमिन बी 3 मेंदूला गती देते. स्मरणशक्ती सुधारते. शेंगदाण्यातील, रेसवेराट्रोल नावाचा फ्लेव्होनॉइड घटक मेंदूत रक्त प्रवाह 30 टक्क्यांनी वाढवतो. यामुळे मेंदू निरोगी राहतो.
• वजन कमी करण्यासाठीदेखील शेंगदाण्याचा फायदा होतो. शेंगदाण्यांमध्ये प्रथिने आणि फायबर समृद्ध असतात. तसेच ते ऊर्जेचा एक चांगला स्त्रोत आहे. म्हणून, शेंगदाणे खाल्ल्याने लवकरच भूक लागत नाही. यामुळे वजन कमी करण्यात मदत होऊ शकते. दररोज शेंगदाण्याचे सेवन केल्यास वजन कमी होते.
• शेंगदाणे खाल्ल्याने मधुमेहींची स्थिती सुधारू शकते. ज्या लोकांना मधुमेह आहे किंवा ज्यांना ते टाळायचे आहे, ते आपल्या आहारात शेंगदाणे समाविष्ट करू शकतात.
• अल्झायमर रोग हा मेंदूशी संबंधित एक डिसऑर्डर आहे. या रोगामध्ये एखाद्या व्यक्तीची स्मरणशक्ती प्रभावित होते. या आजारापासून बचाव करण्यासाठी शेंगदाणा फायदे पाहिले गेले आहेत. वास्तविक, शेंगदाण्यामध्ये नियासिनचे प्रमाण जास्त असते आणि ते व्हिटॅमिन-ई चा चांगला स्रोत आहे.
• शेंगदाणामध्ये आढळणारे अनसॅच्युरेटेड फॅट, काही जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि बायोएक्टिव्ह घटक कर्करोगविरोधी प्रभाव दर्शवू शकतात. विशेषतः शेंगदाण्यामध्ये उपस्थित फायटोस्टेरॉलमुळे कर्करोगाचा धोका कमी होतो.
• शेंगदाण्याला ऊर्जेचा पॉवर पॅक म्हटले जाऊ शकते. कारण याच्या थोड्या प्रमाणानेही ऊर्जा मिळू शकते. यात सुमारे 50 टक्के निरोगी चरबी असते, जी कोणत्याही पारंपारिक पदार्थांपेक्षा जास्त कॅलरी देऊ शकते.
• शेंगदाण्यात आढळणारी आरोग्यदायी चरबी हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते. त्याच वेळी, बऱ्याच वैज्ञानिक अहवालानुसार शेंगदाण्याचा संतुलित प्रमाणात सेवन केल्यास फायटोस्टेरॉलचा चांगला पुरवठा होऊ शकतो ज्यामुळे हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोग कमी होऊ शकतात.
• विज्ञानानुसार हाडे आणि त्यांचे स्नायू निरोगी ठेवण्यात मॅग्नेशियमचा महत्त्वपूर्ण वाटा आहे. मॅग्नेशियम मांसपेशीय आरोग्य राखण्यासाठी प्रभावी ठरू शकते. शेंगदाण्यामध्ये मॅग्नेशियमची चांगली मात्रा आढळते, म्हणून शेंगदाण्यांचे सेवन हाडांच्या आरोग्यासाठी चांगले मानले जाऊ शकते.