NSSO Health Survey – सरकारी रुग्णालयांतील आरोग्य सेवा आणि एकूणच उपचारावरील अविश्वास यामुळे खासगी रुग्णालय नागरिकांचा ओढा वाढल्याचे चित्र राष्ट्रीय नमुना सर्वेक्षणातून पुढे आले आहे. जवळपास ६४ टक्के रुग्ण खासगी रुग्णालयात उपचार घेण्याला प्राधान्य देतात तर सरकारी रुग्णालयांत उपचार घेणाऱ्यांचे प्रमाण ३२ टक्के इतके आहे. त्यातही धर्मादाय रुग्णालयांचा लाभ यातील दोन ते तीन टक्के रुग्णांनाच मिळतो. जानेवारी ते डिसेंबर २०२५ या कालावधीत देशभरातील १.३९ लाखांहून अधिक कुटुंबांच्या सर्वेक्षणातून हा अहवाल तयार करण्यात आला आहे. आरोग्य सेवा, रुग्णालयात दाखल होणे, वैद्यकीय खर्च आणि उपचारांची पद्धत यावर आधारित हा सर्वेक्षण अहवाल तयार करण्यात आला आहे. रुग्णालयात दाखल राहण्याचा सरासरी कालावधी तीन दिवसांचा असल्याचे निरीक्षण अहवालात नोंदवण्यात आले आहे. आरोग्य क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, सरकारी रुग्णालयांतील मनुष्यबळाची कमतरता, तपासण्यांसाठी लागणारा वेळ, सुविधांची मर्यादा आणि तातडीच्या उपचारांची गरज यामुळे नागरिक खासगी रुग्णालयांकडे वळत आहेत. राष्ट्रीय नमुना सर्वेक्षण कार्यालय. असे एकाबाजूला चित्र दिसते तर दुसरीकडे खासगी रुग्णालयांतील उपचारांचा वारेमाप खर्च पाहता तो आर्थिक बोजा सामान्य कुटुंबांवर मोठ्या प्रमाणात पडत असल्याची चिंताही व्यक्त होत आहे. महत्त्वाची बाब म्हणजे उपचारांवरील स्वतःच्या खिशातून खर्च होत आहे. आरोग्य विमा असूनही अनेकांना औषधे, तपासण्या आणि इतर सेवांसाठी मोठी रक्कम मोजावी लागते. ग्रामीण भागात सरकारी रुग्णालयांवर अधिक विश्वास… शहरी भागात खासगी रुग्णालयांवरील अवलंबित्व अधिक असले तरी ग्रामीण भागात तुलनेत सरकारी रुग्णालयांवर काही प्रमाणात विश्वास कायम असल्याचे दिसते. ग्रामीण भागात ३९ टक्के नागरिक अजूनही सरकारी रुग्णालयात जातात. तर, ५७.९ टक्के खासगी आणि २.३ टक्के रुग्ण धर्मादाय रुग्णालयात उपचार घेतात. तरीही काहींची प्रसूतीसाठी सरकारी दवाखान्यांना पसंती शहरी आणि ग्रामीण भागातील मिळून संस्थात्मक प्रसूतीची संख्या ९६.२ टक्के आहे. तर, अजूनही ३.८ टक्के प्रसूती ही घरीच होत असल्याचे सर्वेक्षणातून दिसून आले आहे. विशेष म्हणजे इतर उपचारांसाठी जरी खासगी रुग्णालयांचा आधार घेतला जात असला तरी प्रसूतीसाठी मात्र, सरकारी रुग्णालयांतच जात असून, ६१ टक्के प्रसूती सरकारी दवाखान्यात तर उरलेल्या ३४.५ टक्के प्रसूती खासगीमध्ये होतात, असे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
