नवी दिल्ली – कॉंग्रेस पक्षाने नवा अध्यक्ष निवडण्यासाठीची तयारी जवळपास पूर्ण केली आहे. मात्र, माजी अध्यक्ष राहुल गांधी पुन्हा धुरा स्वीकारण्यास तयार नसल्याची माहिती पुढे आली आहे. राहुल यांच्या नकारामुळे कॉंग्रेससमोर अध्यक्ष निवडण्याचा मोठा पेच उभा राहिला आहे. त्यातून आता पक्षाच्या सरचिटणीस प्रियंका गांधी यांच्या नावाचा विचार सुरू झाल्याचे संकेत मिळत आहेत.

कॉंग्रेसने अध्यक्ष निवडीची प्रक्रिया महिनाभरात पूर्ण करण्याची सर्व तयारी केली आहे. राहुल हेच पुन्हा अध्यक्ष बनण्याची शक्‍यता जवळपास सगळ्यांनीच गृहीत धरली होती. मात्र, पक्षाचे नेतृत्व पुन्हा न स्वीकारण्याच्या भूमिकेवर ते ठाम असल्याचे समजते. कॉंग्रेसच्या प्रमुख नेत्यांनी राहुल यांना राजी करण्याचे प्रयत्न नव्याने केले. पण, ते यशस्वी ठरले नसल्याचे वृत्त पक्षाच्या सुत्रांच्या हवाल्याने एका वृत्तवाहिनीने दिले आहे. सध्या कॉंग्रेस अध्यक्षपदाची हंगामी जबाबदारी सोनिया गांधी सांभाळत आहेत. त्यांनीही प्रकृतीचे कारण पुढे करून यापुढेही पक्षाचे नेतृत्व करण्यास अनुत्सुकता दर्शवली आहे.

त्यामुळे सर्व फोकस आता प्रियंका यांच्याकडे वळला आहे. गांधी परिवारातील सदस्यानेच अध्यक्षपद सांभाळावे अशी बहुतांश कॉंग्रेसजनांची इच्छा आहे. त्यातून अध्यक्षपदासाठी पक्षापुढे तूर्त प्रियंका यांचा एकमेव पर्याय उरल्याचे चित्र आहे. अर्थात, प्रियंका यांच्या नेतृत्वाबाबत काही कॉंग्रेसजन साशंक आहेत. त्याचे कारण म्हणजे काही महिन्यांपूर्वी उत्तरप्रदेशात झालेली विधानसभा निवडणूक. त्या निवडणुकीत कॉंग्रेसच्या प्रचाराची धुरा प्रियंका यांनी सांभाळली. त्यानंतरही कॉंग्रेसची नामुष्कीजनक पीछेहाट टळू शकली नाही.

देशात 2019 मध्ये झालेल्या लोकसभा निवडणुकीत कॉंग्रेसच्या पराभवांची मालिका कायम राहिली. त्या निवडणुकीतील पीछेहाटीची नैतिक जबाबदारी स्वीकारून राहुल यांनी पक्षाच्या अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला. त्यानंतरही पक्षाचे प्रमुख नेते म्हणून त्यांचे स्थान अबाधित आहे. कॉंग्रेसकडून मोदी सरकार आणि भाजपविरोधात दिल्या जाणाऱ्या राजकीय लढ्यात राहुलच आघाडीवर आहेत. पक्षाचे बहुतांश नेते आणि कार्यकर्ते त्यांच्या पाठिशी असल्याचे वारंवार दिसून आले आहे. तसे असले तरी पुन्हा अध्यक्ष बनण्याला त्यांचा नकार कायम आहे.

काही महिन्यांपूर्वी कॉंग्रेसमधून नेतृत्वाबाबत वेगवेगळे सूर उमटले होते. त्यावेळी काही नेत्यांनी सामूहिक नेतृत्व देण्याची, तर काहींनी गांधी परिवाराबाहेरील अध्यक्ष निवडण्याची भूमिका मांडली होती. त्यातून राहुल पुन्हा अध्यक्ष बनण्याचे टाळत असल्याचे मानले जाते. त्याशिवाय, भाजपने अलिकडच्या काळात घराणेशाहीचा मुद्दा आक्रमकपणे लावून धरला आहे. घराणेशाहीची टीका होऊ नये यासाठीही राहुल जबाबदारी स्वीकारण्यास अनुत्सूक असल्याचे मानण्यास जागा आहे. त्यामुळे तूर्त तरी कॉंग्रेससमोर प्रियंका यांच्या नावाचा विचार करण्याशिवाय इतर पर्याय नसल्याचे चित्र पुढे आले आहे.