Monkeypox Virus | Nagpur: जगभरात काही ठिकाणी ‘मंकीपॉक्स’ आजाराची साथ दिसून आल्यामुळे जागतिक आरोग्य संघटनेने मंकीपॉक्सच्या साथीला जागतिक स्वास्थ्य आणीबाणी घोषित केली आहे. मंकीपॉक्स संसर्गाचा वेग आणि रोगाची तीव्रता लक्षात घेता केंद्रीय आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहे.

त्याचा अवलंब करण्याचे आदेश सर्व राज्यांना दिले आहेत. या पार्श्वभूमीवर राज्याच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने मंकीपॉक्स सर्वेक्षण, प्रतिबंध आणि नियंत्रण उपाययोजना करण्याबाबत मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत. मंकीपॉक्स आजाराने आता भारतातही धास्ती वाढवली.

विशेष महाराष्ट्रातील नागपूर शहरात मंकीपॉक्स आजाराता धोका पाहता प्रशासनाकडून काळजी घेतली जात आहे. मंकीपॉक्सच्या पार्श्वभूमीवर नागपुरातील नागपूर मेडिकल कॉलेज आणि इंदिरा गांधी मेडिकल कॉलेज या दोन्ही रुग्णालयात बेड आरक्षित ठेवण्यात आले आहेत.

वैद्यकीय शिक्षण खात्याचे सचिव दिनेश वाघमारे यांनी मंगळवारी (दि. 20 ऑगस्ट) राज्यातील सर्वच वैद्यकीय महाविद्यालय आणि वैद्यकीय अधीक्षकांची बैठक घेत आरोग्य विभागाने सूचनांवर अंमलबजावणी करण्याचे आदेश दिले आहेत. मंकीपॉक्सचे रुग्ण आढळल्यास त्याच्यावर उपचारासाठी मेयो आणि मेडिकल या दोन्ही शासकीय रुग्णालयांमध्ये प्रत्येकी पाच बेड आरक्षित करण्यात आले आहेत.

तसेच संशयितांचे रक्ताचे नमुने घेऊन पुणे येथे राष्ट्रीय विषाणू प्रायोगशाळेत पाठवण्यात सूचना देण्यात आल्या आहेत. संबंधित आजार जास्त फोफावू नये, यासाठी आरोग्य विभागाकडून सर्वोतोपरी काळजी घेतली जात असून, ठराविक नियमावली देखील प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.

नागरिकांनी आरोग्य विभागाच्या सूचनांचे पालन करावे:
मंकीपॉक्स या संसर्गजन्य आजाराला घाबरून न जाता नागरिकांनी सतर्क रहावे व सार्वजनिक आरोग्य विभागाने दिलेल्या सूचनांचे पालन करावे. तसेच या आजाराबाबत संशयित रुग्ण आढळल्यास किंवा काही लक्षणे आढळल्यास त्वरित शासकीय आरोग्य केंद्राशी संपर्क साधावा, असे आवाहन आरोग्य सेवा आयुक्त अमगोथू श्रीरंगा नायक यांनी केले आहे.

मंकीपॉक्स या आजाराविषयी काळजी घेण्यात येत असून जिल्ह्यातील आपल्या कार्यक्षेत्रात मंकीपॉक्स सर्वेक्षण, प्रतिबंध आणि नियंत्रण उपाययोजना करण्याबाबतचे निर्देश आरोग्य उपसंचालक, आरोग्य अधिकारी, महापालिकांचे आरोग्य अधिकारी, जिल्हा आरोग्य अधिकारी, जिल्हा शल्य चिकित्सक यांनाही आयुक्त नायक यांनी निर्देश दिले आहेत.

मंकीपॉक्स म्हणजे काय?
‘मंकीपॉक्स’ हा आजार ओर्थोपोक्स या डीएनए प्रकारच्या विषाणूमुळे होतो. काही प्रकारच्या खारी आणि उंदरांमध्ये हा विषाणू आढळतो. हे प्राणी या विषाणूचे नैर्सगिक स्त्रोत आहेत. अंगावर पुरळ उमटण्यापूर्वी 1 ते 2 दिवसापासून ते त्वचेवरील फोडांवरील खपल्या पडेपर्यत किंवा ते पूर्णपणे मावळेपर्यत, बाधित रुग्ण इतर व्यक्तींसाठी संसर्गजन्य असतो.

मंकीपॉक्स हा प्रामुख्याने माणसापासून माणसाला होणारी लागण जसे की, थेट शारीरिक संपर्क, शरीर द्रव, लैंगिक संपर्क किंवा जखम, घाव यातील स्राव, बाधित व्यक्तीने वापरलेल्या कपड्यांमार्फत, जर खूप वेळ बाधित व्यक्तीचे संपर्क आला तर श्वसन मार्गातून बाहेर पडणाऱ्या मोठ्या थेंबा वाटे संसर्ग होऊ शकतो.

त्याचप्रमाणे, प्राण्यांपासून माणसालाही मंकीपॉक्सची लागण होऊ शकते. बाधित प्राणी चावल्यामुळे किंवा बाधित प्राण्याचे मांस न शिजवता खाण्यामुळे देखील या आजाराचा संसर्ग होऊ शकतो.

संशयित रुग्णाची लक्षणे:
– मागील तीन आठवड्यात मंकीपॉक्सबाधित देशांमध्ये प्रवास करुन राज्यात आलेल्या व्यक्तींच्या शरीरावर अचानक पुरळ उठणे
– सुजलेल्या लसिका ग्रंथी
– ताप
– डोकेदुखी
– अंगदुखी
– प्रचंड थकवा
– घसा खवखवणे आणि खोकला

मंकीपॉक्स न होण्यासाठी घ्यावयाची काळजी:
– संशयित मंकीपॉक्स रुग्णास वेळीच विलग करणे.
– रुग्णांच्या कपड्यांशी अथवा अंथरुणा पांघरुणाची संपर्क येऊ न देणे.
– हातांची स्वच्छता ठेवणे.
– आरोग्य संस्थांमध्ये मंकीपॉक्स रुग्णावर उपचार करताना पीपीई किटचा वापर करणे.
– नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता शासनातर्फे देण्यात येणाऱ्या सूचनांचे पालन करणे.