नवी दिल्ली : देशातील शेतकऱ्यांना यापुढे आठ महिने बटाटा साठवून ठेवण्यासाठी कोणतीही अडचण येणार नाही. केंद्रीय बटाटा संशोधन संस्थेच्या (सीपीआरआय) शास्त्रज्ञांनी खाद्यतेलाची फवारणी करण्याची एक नवीन प्रभावी पद्धत शोधून काढली आहे. आता आठ महिने बटाट्याला कोंबही फुटणार नाहीत आणि बटाट्याची चवही बिघडणार नाही. संस्थेने या पद्धतीचे पेटंट घेण्यासाठी अर्जही केला आहे. शास्त्रज्ञ स्प्रेबद्दल इतर अनेक पैलूंचा अभ्यास करत आहेत. त्यानंतर ही नवीन पद्धत बटाटा उत्पादकांना उपलब्ध करून दिली जाणार आहे.

संस्थेचे शास्त्रज्ञ डॉ.अरविंद जैस्वाल सांगतात की, शास्त्रज्ञांनी खाद्यतेलाचा एक स्प्रे तयार केला असून त्यामुळे आठ महिने बटाटे साठवण्यास मदत होईल. आतापर्यंत बटाटा साठवणुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या फवारणीवर परदेशात बंदी घालण्यात आली आहे. या स्प्रेमुळे बटाट्याची चव बदलणार नाही आणि जास्त काळ कोंब फुटणार नाही.

आतापर्यंत बटाटे साठवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या जुन्या फवारण्या आरोग्यासाठी घातक मानल्या जात होत्या. जगातील अनेक देशांनी जुन्या पद्धतीचा वापर करून बटाटा साठवणुकीसाठी फवारणीवर बंदी घातली आहे. या कारणास्तव सीपीआरआयच्या शास्त्रज्ञांनी आरोग्याच्या दृष्टीने बटाटे दीर्घकाळ साठवण्यासाठी फवारणीची नवीन पद्धत तयार केली आहे. संस्थेच्या शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की आतापर्यंत बटाटे 40 दिवस व्यवस्थित साठवले जात होते. नवीन पध्दतीने फक्त एकदाच फवारणी करून खाण्यायोग्य बटाटे आठ महिने शीतगृहात सुरक्षित ठेवता येतात.

सीपीआरआय फवारणी पद्धतीची किंमत जास्त असली तरी यामुळे आरोग्यास कोणताही धोका नाही. जुन्या फवारणी पद्धतीचा खर्च कमी असला तरी आरोग्याला धोका जास्त असतो. नवीन पद्धतीने फवारणीची किंमत 1.5 रुपये प्रति किलो आहे, तर जुन्या पद्धतीने 20 पैसे प्रति किलो आहे. नवीन फवारणी एकदा आणि जुनी फवारणी दोनदा करावी लागते.