18 फेब्रुवारी 2023 रोजी महाशिवरात्रीचा उत्सव साजरा होत आहे. महाशिवरात्रीच्या दिवशी भगवान शिव आणि माता पार्वती यांचा विवाह झाला आणि या दिवसापासून भोलेनाथांचे गृहस्थ सुरू झाले. अशा परिस्थितीत दरवर्षी महाशिवरात्री या पवित्र सणावर भगवान शिव आणि त्यांच्या कुटुंबियांची पूजा केली जाते. या दिवशी महिला उपवास करतात आणि सुखी वैवाहिक जीवनासाठी कामना करतात. त्याच वेळी, अविवाहित मुली देखील इच्छित वरासाठी भगवान भोलेनाथ आणि माता पार्वतीची पूजा करतात. सुखी वैवाहिक जीवनाची इच्छा असणाऱ्यांसाठी हा दिवस खास मानला जातो. बाबा भोले नाथ यांना वैरागी म्हटले जाते, तरीही त्यांचे वैवाहिक जीवन आदर्श मानले जाते. अशा परिस्थितीत सुखी वैवाहिक जीवनासाठी प्रत्येक विवाहित जोडप्याने आई पार्वती आणि भगवान शिव यांच्या वैवाहिक जीवनातून काही गोष्टी शिकून त्या आपल्या जीवनात अंगिकारल्या पाहिजेत.

अर्धनारीश्वर

भगवान शिवाचे एक नाव अर्धनारीश्वर आहे. अर्धनारीश्वर म्हणजे अर्धा पुरुष आणि अर्धी स्त्री. भगवान शिवानेही एकदा अर्धनारीश्वराचे रूप घेतले होते. पार्वती माता त्यांच्या अर्ध्या रूपात होती. सुखी वैवाहिक जीवनाचा मूळ मंत्र असा आहे की पती-पत्नीचे शरीर जरी भिन्न असले तरी ते एकच आहेत. म्हणूनच पती-पत्नी समान हक्क आणि सन्मानास पात्र आहेत.

आत्म्यावर प्रेम

माता पार्वती आणि भगवान शिव यांचे नाते प्रेमाची खरी व्याख्या प्रतिबिंबित करते. माता पार्वती एक सुंदर, कोमल राजकुमारी होत्या पण त्यांनी भोलेनाथला पती म्हणून निवडले. भोलेनाथ हे भस्म परिधान केलेले, गळ्यात नागाची माळ घातलेले वैरागी होते. माता पार्वतीला भोलेनाथाचे रूप दिसले नाही तर त्यांचा स्वभाव आणि अंतर्मन दिसले. भोलेनाथ शुद्ध चित्त, नावाप्रमाणे भोळे. माता पार्वतीने पैसा, पतीचा देखावा याला महत्त्व दिले नाही तर गृहस्थ जीवनावर प्रेम केले. त्यांच्या या जीवनातून पती पत्नीचे प्रेम कसे असावे हे परिचित होते.

नातेसंबंधात प्रामाणिकपणा –

वैवाहिक जीवनात प्रामाणिकपणा आणि विश्वास आवश्यक आहे. माता पार्वती आणि भोलेनाथ एकमेकांचा आदर करतात आणि नातेसंबंधात प्रामाणिक राहतात. याचे उदाहरण म्हणजे आई गौरी जेव्हा वडिलांच्या घरी पोहोचली तेव्हा तिथे शिवजींचा अपमान झाला. आईला आपल्या पतीचा अपमान सहन न झाल्याने यज्ञात सती गेल्या. यावर भगवान भोलेनाथ उग्र रूपात आले आणि जगाचा नाश करण्यासाठी तांडव करू लागले. यातून असे दिसते की पत्नीने पतीशी किती प्रामाणिक राहिले पाहिजे.

आदर्श कुटुंब

सुखी वैवाहिक जीवनासाठी पती-पत्नीला आदर्श कुटुंबाप्रमाणे जगावे लागते. यासाठी पती-पत्नीच्या आवडीनिवडी भिन्न असल्या तरी त्यांनी एकमेकांना आदराने आपलेसे करावे. भगवान शिव आपल्या गळ्यात नागाची माळ घालतात. जरी त्यांच्या दोन्ही मुलांची वाहने सापाचे शत्रू मानली जातात. कार्तिकेयाचे वाहन मोर आणि गणेशाचे वाहन उंदीर हे नागाचे शत्रू मानले जातात. मात्र यामुळे कुटुंबात वैर नव्हते. माता गौरी यांचे वाहन सिंह आणि भोलेनाथांचे लाडके नंदीही एकत्र राहतात.

जबाबदारी

कुटुंबाची जबाबदारी प्रामाणिकपणे पार पाडल्याने जीवन आनंदी होते. भोले बाबा तपश्चर्येत मग्न असताना, आई पार्वती त्यांच्या अनुपस्थितीत कुटुंब, पुत्र आणि सर्व देवी-देवतांसह सृष्टीची काळजी घेते. प्रत्येक पती-पत्नीने एकमेकांसोबत किंवा एकमेकांच्या अनुपस्थितीत आदर्श आनंदी जीवनासाठी कुटुंबाच्या जबाबदाऱ्या पार पाडल्या पाहिजेत.