Maratha Reservation : मराठा आरक्षणाच्या विविध मागण्यांसाठी मनोज जरांगे पाटील यांचे आंदोलन सुरू असतानाच राज्य सरकारकडून महत्त्वाचे प्रशासकीय निर्णय घेण्यात आले आहेत. मराठा, कुणबी आणि सामाजिक व शैक्षणिकदृष्ट्या मागास (SEBC) प्रवर्गातील विद्यार्थी आणि तरुणांसाठी शिक्षण, आर्थिक मदत, परदेशी शिक्षण आणि रोजगाराभिमुख प्रशिक्षणाशी संबंधित निर्णय घेण्यात आले आहेत. (Maratha Reservation)

सरकारच्या या निर्णयांमध्ये तंत्रशिक्षण घेणाऱ्या मराठा विद्यार्थ्यांना OBC विद्यार्थ्यांप्रमाणे शैक्षणिक सवलती, प्रलंबित वसतिगृह निर्वाह भत्त्यासाठी 200 कोटी रुपयांचा निधी, परदेशी शिक्षणासाठी सारथीच्या शिष्यवृत्ती धोरणात बदल आणि 1,440 मराठा-कुणबी तरुणांना मोफत वाहनचालक प्रशिक्षण यांचा समावेश आहे. (Maratha Reservation)

मराठा विद्यार्थ्यांना OBCप्रमाणे शैक्षणिक सवलती

सरकारच्या निर्णयांपैकी महत्त्वाचा निर्णय तंत्रशिक्षण घेणाऱ्या मराठा विद्यार्थ्यांसाठी आहे. शैक्षणिक वर्ष 2026-27 पासून मराठा समाजातील विद्यार्थ्यांना OBC विद्यार्थ्यांप्रमाणे उपलब्ध शैक्षणिक सवलती आणि सुविधांचा लाभ देण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. (Maratha Reservation)

तंत्रशिक्षण संचालनालयाने राज्यातील संबंधित विभागीय कार्यालये आणि विद्यापीठांना याबाबत निर्देश दिले आहेत. त्यामुळे पात्र विद्यार्थ्यांना विविध शैक्षणिक योजनांचा आणि सवलतींचा लाभ मिळण्याचा मार्ग मोकळा होण्याची शक्यता आहे. (Maratha Reservation)

वसतिगृह निर्वाह भत्त्यासाठी 200 कोटी

EBC, EWS आणि SEBC प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठीही सरकारने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. डॉ. पंजाबराव देशमुख वसतिगृह निर्वाह भत्ता योजनेअंतर्गत प्रलंबित रक्कम देण्यासाठी 200 कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे. (Maratha Reservation)

पावसाळी अधिवेशनातील पुरवणी मागणीद्वारे हा निधी उपलब्ध करण्यात आला असून, पात्र विद्यार्थ्यांना प्रलंबित रक्कम वितरित करण्याची प्रक्रिया संबंधित विभागाकडून केली जाणार आहे. या निर्णयामुळे वसतिगृहात राहून शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आर्थिक दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. (Maratha Reservation)

परदेशी शिक्षणासाठी सारथीच्या शिष्यवृत्तीत बदल

परदेशात उच्च शिक्षण घेऊ इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठीही सरकारने शिष्यवृत्तीच्या नियमांमध्ये बदल केले आहेत. छत्रपती शाहू महाराज संशोधन, प्रशिक्षण व मानव विकास संस्था अर्थात सारथीच्या परदेशी शिक्षण शिष्यवृत्ती योजनेत महत्त्वाचे बदल करण्यात आले आहेत. (Maratha Reservation)

नव्या व्यवस्थेनुसार परदेशातील विद्यापीठांची शिक्षण फी थेट संबंधित संस्थेला देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. तसेच शिष्यवृत्तीवरील कमाल आर्थिक मर्यादा हटवण्यात आल्याची माहिती आहे. (Maratha Reservation)

याशिवाय विद्यार्थ्यांना अतिरिक्त निर्वाह किंवा आकस्मिक खर्चासाठी दरवर्षी 1,500 अमेरिकन डॉलर, तर ब्रिटनमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना 1,100 जीबीपी अतिरिक्त भत्ता देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. (Maratha Reservation)

1,440 मराठा-कुणबी तरुणांना मोफत प्रशिक्षण

रोजगाराच्या दृष्टीनेही सरकारने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. सारथीने पिंपरी-चिंचवड येथील IDTRS संस्थेसोबत केलेल्या सामंजस्य करारानुसार 1,440 मराठा आणि कुणबी तरुणांना मोफत वाहनचालक आणि वाहक प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. यामध्ये हलकी आणि अवजड मोटार वाहनांसह वाहकाचे प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. या प्रशिक्षणाला 1 ऑक्टोबर 2026 पासून सुरुवात होणार असल्याची माहिती आहे. (Maratha Reservation)

विशेष म्हणजे, प्रशिक्षण पूर्ण केलेल्या लाभार्थ्यांपैकी किमान 1,000 जणांना रोजगार किंवा स्वयंरोजगार मिळवून देण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. त्यामुळे हा निर्णय केवळ प्रशिक्षणापुरता मर्यादित न राहता रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यावर केंद्रित आहे. (Maratha Reservation)

कुणबी नोंदी आणि हैदराबाद गॅझेटिअरचा मुद्दाही चर्चेत

दरम्यान, मराठा आंदोलनातील महत्त्वाचा मुद्दा असलेल्या कुणबी नोंदी आणि हैदराबाद गॅझेटिअरशी संबंधित नोंदी गावपातळीवर उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीनेही प्रशासकीय हालचाली सुरू असल्याची माहिती आहे. (Maratha Reservation)

ज्या गावांमध्ये कुणबी किंवा संबंधित जुन्या नोंदी उपलब्ध झाल्या आहेत, त्या ग्रामपंचायतीच्या माध्यमातून नागरिकांच्या माहितीसाठी उपलब्ध करून देण्याच्या सूचना देण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. (Maratha Reservation)

छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील उपलब्ध नोंदी नागरिकांना मोबाईलवर पाहता याव्यात, यासाठी जिल्हा प्रशासनाच्या संकेतस्थळावर त्या उपलब्ध करून देण्यात आल्याची माहितीही समोर आली आहे. (Maratha Reservation)

आंदोलनातील मृतांच्या वारसांना नोकरी

मराठा आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर आणखी एक महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला आहे. आंदोलनादरम्यान मृत्यू झालेल्या व्यक्तींच्या कुटुंबातील पात्र वारसाला अनुकंपा तत्त्वावर नोकरी देण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. (Maratha Reservation)

या धोरणानुसार महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ अर्थात MIDC मध्ये पात्र वारसांना नोकरी देण्याची प्रक्रिया राबवली जात आहे. बीड जिल्ह्यात प्राथमिक पडताळणी पूर्ण झालेल्या आठ मृत व्यक्तींच्या वारसांची यादी जिल्हा प्रशासनाकडून जाहीर करण्यात आल्याची माहिती आहे. (Maratha Reservation)

सरकारच्या निर्णयांचा फायदा कोणाला?

• मराठा विद्यार्थ्यांना तंत्रशिक्षणात OBCप्रमाणे उपलब्ध सवलती मिळण्याचा मार्ग मोकळा होणार.
• EBC, EWS आणि SEBC विद्यार्थ्यांना प्रलंबित वसतिगृह निर्वाह भत्त्यासाठी 200 कोटींच्या निधीचा फायदा होणार.
• परदेशात शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना सारथीच्या सुधारित शिष्यवृत्ती धोरणाचा लाभ मिळणार.
• 1,440 मराठा-कुणबी तरुणांना मोफत वाहनचालक आणि वाहक प्रशिक्षण मिळणार.
• आंदोलनातील मृतांच्या पात्र वारसांना नोकरीची संधी मिळणार आहे.
• मात्र मराठा आरक्षणाचा मुख्य प्रश्न कायम

दरम्यान, सरकारने हे निर्णय घेतले असले तरी मराठा आरक्षणाचा मूळ प्रश्न, कुणबी नोंदी आणि संबंधित मागण्यांवर अंतिम तोडगा निघालेला आहे, असे म्हणता येणार नाही. (Maratha Reservation)

त्यामुळे सरकारच्या या निर्णयांनंतर मनोज जरांगे पाटील आंदोलनाबाबत पुढील कोणती भूमिका घेतात, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे. सरकारकडून काही मागण्यांच्या संदर्भात प्रशासकीय पातळीवर पावले उचलली जात असली, तरी आंदोलनातील प्रमुख मागण्यांवर अंतिम निर्णय होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. (Maratha Reservation)

Maratha Reservation : मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी सोमवारी सातारा बंदचे आवाहन; मराठा क्रांती मोर्चाचा मोठा निर्णय

Maratha Reservation : मनोज जरांगेंनी मराठा समाजाची फसवणूक केली; मराठा क्रांती ठोक मोर्चाचा गंभीर आरोप