LPG Gas Booking : मध्य पूर्वेतील (वेस्ट एशिया/ईरान-इस्रायल संघर्ष) युद्धामुळे जागतिक तेल आणि नैसर्गिक वायू पुरवठा साखळी विस्कळित झाली असून, त्याचा परिणाम भारतासह अनेक देशांवर पडला आहे. इंधन पुरवठ्यातील अनिश्चिततेमुळे देशात पेट्रोल, डिझेल आणि एलपीजीची मागणी (LPG Gas Booking) वाढली आहे. अशा परिस्थितीत केंद्र सरकारने घरगुती एलपीजी (LPG) सिलेंडर बुकिंगचा कालावधी आणखी वाढवला आहे. पेट्रोलियम मंत्रालयाने आज (९ मार्च) घरगुती गॅस सिलेंडर बुकिंगचा न्यूनतम अंतर २१ दिवसांवरून २५ दिवसांपर्यंत वाढवला आहे. हा निर्णय साठेबाजी (हॉर्डिंग) आणि ब्लॅक मार्केटिंग रोखण्यासाठी घेण्यात आला आहे. सरकारी सूत्रांनी सांगितले की, सध्या घरगुती गॅस, डिझेल किंवा पेट्रोलचा कोणताही तुटवडा नाही. मात्र, युद्धामुळे निर्माण झालेल्या भीतीमुळे काही ठिकाणी पॅनिक बुकिंग आणि साठेबाजी सुरू झाली आहे. त्यामुळे पुरवठा समान रीतीने वाटप करण्यासाठी आणि ब्लॅक मार्केटिंगला आळा घालण्यासाठी हा उपाय अवलंबला आहे. मात्र, या निर्णयाचा थेट फटका सर्वसामान्य नागरिकांना बसणार आहे, कारण आता दोन सिलेंडर बुकिंगमध्ये किमान २४ दिवसांचे अंतर ठेवावे लागेल. नवीन नियम काय आहे? आधीचा नियम: तीन दिवसांपूर्वी (सुमारे ६-७ मार्च) बुकिंगचा कालावधी १५ दिवसांवरून २१ दिवस केला होता. आता नवीन नियम: बुकिंगचा न्यूनतम अंतर २५ दिवस झाला आहे. उदाहरण: जर तुम्ही १ मार्चला सिलेंडर बुक केले असेल, तर पुढील बुकिंग २५ मार्चनंतरच शक्य होईल (२५ दिवस पूर्ण झाल्यानंतर). हा बदल ऑनलाइन आणि इतर माध्यमांद्वारे बुकिंगसाठी लागू आहे. रिफायनरीजना उत्पादन वाढवण्याचे आणि घरगुती ग्राहकांना प्राधान्य देण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. एलपीजी सिलेंडर किंमतीत वाढ युद्धाच्या प्रभावामुळे जागतिक ऊर्जा दर वाढले असून, दोन दिवसांपूर्वी (७ मार्च २०२६) घरगुती एलपीजी सिलेंडरच्या किंमतीत ₹६० वाढ करण्यात आली. कमर्शियल सिलेंडरच्या किंमतीत ₹११४.५० वाढ झाली. इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन (IOC) च्या वेबसाइटनुसार नवीन दर (नॉन-सब्सिडी) पुढीलप्रमाणे- दिल्ली: १४.२ किलो घरगुती सिलेंडर – ₹९१३ (पूर्वी ₹८५३) मुंबई: ₹९१२.५० कोलकाता: ₹९३९ (काही रिपोर्ट्सनुसार ₹९३०) चेन्नई: ₹९२८.५० कमर्शियल १९ किलो सिलेंडरची किंमत दिल्लीत ₹१,८८३ झाली आहे (पूर्वी ₹१,७६८.५०). हि वाढ गेल्या एका वर्षातील दुसरी मोठी वाढ आहे (मागील वाढ एप्रिल २०२५ मध्ये झाली होती). उज्ज्वला योजनेतील लाभार्थ्यांना ₹३०० सब्सिडी मिळत राहील, परंतु नॉन-सब्सिडी ग्राहकांना पूर्ण भार सहन करावा लागेल. सरकारचे स्पष्टीकरण पेट्रोलियम मंत्रालयाने स्पष्ट केले की, हा निर्णय पुरवठा सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि सामान्य नागरिकांना योग्य वेळी गॅस मिळेल यासाठी आहे. रिफायनरीजना LPG उत्पादन वाढवण्याचे आणि घरगुती वापराला प्राधान्य देण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. युद्धामुळे स्ट्रेट ऑफ होर्मुझसारख्या महत्त्वाच्या मार्गांवर परिणाम झाला असून, भारताने इमर्जन्सी पावर्स वापरून उत्पादन वाढवण्याचे निर्देश दिले आहेत. या निर्णयामुळे आणि किंमत वाढीमुळे सामान्य घरगुती ग्राहकांच्या खिशावर अतिरिक्त ताण येणार आहे. हॉटेल, रेस्टॉरंट्स आणि छोट्या व्यावसायिकांचा कमर्शियल गॅस महाग झाल्याने खर्च वाढणार आहे.