Krishna Swaminathan : बाह्य घटकांवरील अवलंबित्वाशिवाय लढू शकेल, टिकून राहू शकेल आणि बदलत्या परिस्थितीशी जुळवून घेऊ शकेल, अशा सक्षम नौदलाची उभारणी करणे आवश्यक आहे. त्यासाठी संरक्षण क्षेत्रातील आत्मनिर्भरता ही केवळ महत्त्वाकांक्षा नसून धोरणात्मक गरज आहे, असे प्रतिपादन नौदल प्रमुख ॲडमिरल कृष्ण स्वामीनाथन (Krishna Swaminathan) यांनी मंगळवारी केले. येथे आयोजित ‘दिल्ली डिफेन्स डायलॉग’मध्ये ते बोलत होते.

आत्मनिर्भरतेचा अर्थ जगापासून वेगळे होणे असा नाही, असे स्पष्ट करत त्यांनी मित्रराष्ट्रांशी सहकार्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. मात्र, हे सहकार्य सक्षम स्थितीतून झाले पाहिजे, परावलंबित्वातून नव्हे, असेही त्यांनी सांगितले. जागतिक राजकीय तणाव वाढत असून, ऐतिहासिक संघर्ष पुन्हा उफाळून येत आहेत. राष्ट्रीय धोरणांची अंमलबजावणी करण्यासाठी लष्करी शक्तीचा वापर हे अनेक देशांसाठी पसंतीचे साधन बनत असल्याचे दिसत आहे, असे स्वामीनाथन (Krishna Swaminathan) म्हणाले.

युद्धाचा परिणाम केवळ रणांगणापुरता मर्यादित राहत नाही, तर पुरवठा साखळी आणि लष्करी क्षमतेवरही होतो. युक्रेनमधील संघर्षाचा संदर्भ देत त्यांनी भविष्यातील आव्हानांना तोंड देण्यासाठी स्वयंपूर्ण नौदल उभारण्याची आवश्यकता व्यक्त केली. तंत्रज्ञानाचे लोकशाहीकरण झाल्यामुळे ते चांगल्या आणि वाईट अशा दोन्ही प्रकारच्या घटकांना उपलब्ध झाले आहे. राज्येतर घटकांचा प्रभावही वाढत असल्याने सुरक्षेसमोरील आव्हाने अधिक गुंतागुंतीची बनली आहेत, असे त्यांनी (Krishna Swaminathan) नमूद केले.

गुंतवणूक वाढविण्याची गरज
नौदलातील महत्त्वाच्या तांत्रिक त्रुटी दूर करण्यासाठी संशोधन आणि विकास क्षेत्रातील गुंतवणूक वाढवण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली. विशेषतः उदयोन्मुख आणि विशेष तंत्रज्ञानावर अधिक लक्ष केंद्रित करण्याचे आवाहन त्यांनी केले. नाविन्यपूर्ण कल्पनांचे प्रत्यक्ष लष्करी क्षमतेत रूपांतर होण्यासाठी लागणारा कालावधीही कमी आणि व्यवहार्य असावा. स्वदेशी संशोधन, तंत्रज्ञान आणि उत्पादनक्षमता यांचा समन्वय साधल्यास भविष्यातील आव्हानांना सामोरे जाणारे सक्षम नौदल उभारता येईल, असेही नौदल प्रमुखांनी (Krishna Swaminathan) स्पष्ट केले.