Indian Navy । INS Nistar – भारतीय नौदलाची ताकद आणखी वाढली आहे. खरं तर, आज देशातील पहिली स्वदेशी डायव्हिंग सपोर्ट व्हेसल आयएनएस निस्तर नौदलाच्या ताफ्यात सामील झाली आहे. केंद्रीय संरक्षण राज्यमंत्री संजय सेठ यांच्या उपस्थितीत विशाखापट्टणम येथील नौदल डॉकयार्ड येथे आयएनएस निस्तारचा नौदलाच्या ताफ्यात समावेश करण्यात आला. आयएनएस निस्तारची रचना आणि बांधणी भारतातच करण्यात आली आहे. हिंदुस्तान शिपयार्ड लिमिटेडने ८ जुलै २०२५ रोजी ती भारतीय नौदलाला सुपूर्द केली. यावेळी नौदल प्रमुख एडमिरल दिनेश के त्रिपाठी म्हणाले की, नवीन आयएनएस निस्तार नौदलाची डायव्हिंग क्षमता आणि खोल पाण्यात काम करण्याची क्षमता सुधारेल. जुनी जहाजे कधीही मरत नाहीत, ती फक्त एका नवीन स्वरूपात आपल्याकडे परत येतात. संरक्षण क्षेत्रात स्वावलंबी भारताच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. एकूण १२० एमएसएमई कंपन्यांनी एकत्रितपणे हे युद्धनौका बांधण्यासाठी काम केले. आयएनएस निस्तारची ८० टक्के उपकरणे स्वदेशी आहेत. ही युद्धनौका आधुनिक तंत्रज्ञानाने सुसज्ज आहे आणि त्याच्या मदतीने खोल समुद्रात जाऊ शकते. या डायव्हिंग सपोर्ट व्हेसलच्या मदतीने मदत आणि बचाव कार्य, दुरुस्तीचे काम इत्यादींमध्ये खूप मदत होईल. जगातील काही मोजक्याच देशांमध्ये आयएनएस निस्तारसारखी शक्ती आहे. केंद्रीय संरक्षण राज्यमंत्री संजय सेठ म्हणाले की, भारतीय नौदलाचा इतिहास गौरवशाली आहे आणि आयएनएस निस्तर भारताची ताकद आणखी वाढवेल. भारत आज लष्करी बाबींमध्ये स्वावलंबी होण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. एकेकाळी नवी जहाजे आयात करण्यापासून आता निर्यातीला प्रोत्साहन मिळते आहे. भारताने २३,६२२ कोटी रुपयांची शस्त्रे निर्यात केली आहेत आणि आता ५० हजार कोटी रुपयांची शस्त्रे निर्यात करण्याचे लक्ष्य आहे. नौदलाची ताकद वाढेल : निस्तार हे नाव संस्कृत भाषेतून आले आहे, ज्याचा अर्थ स्वातंत्र्य किंवा बचाव असा होतो. हे ११८ मीटर लांब आणि १० हजार टन वजनाचे जहाज आहे. त्याच्या मदतीने ३०० मीटरपर्यंत समुद्राच्या खोलीपर्यंत जाऊ शकते. हे जहाज डीएसआरव्हीसाठी मदरशिप म्हणून काम करते. जर पाणबुडीमध्ये आपत्कालीन परिस्थिती उद्भवली तर दुरुस्ती किंवा बचाव कार्यासाठी सैनिकांना एक हजार मीटर खोलीपर्यंत खाली आणता येते. भारतीय नौदलाला १९६९ मध्ये सोव्हिएत युनियनकडून पहिले डायव्हिंग सपोर्ट व्हेसल मिळाले.
