नवी दिल्ली – अमेरिकेपासून आफ्रिकेपर्यंत आणि आशियापासून युरोपपर्यंत गेल्या 10 वर्षांत जग झपाट्याने बदलले आहे. लोकांमध्ये तणाव, राग आणि चिंता यांचे प्रमाण वाढले आहे. आता लोक पूर्वीपेक्षा दु:खी आणि दु:खी आहेत. एका सर्वेक्षणात असे आढळून आले आहे की, भारतातील स्त्रिया देखील इतर देशांतील स्त्रियांपेक्षा जास्त ताण सहन करतात. डेओलिटे इंडियाच्या अहवालात असे नमूद केले आहे की, 53 टक्के कार्यरत भारतीय महिलांना 2022 च्या तुलनेत 2023 मध्ये अधिक तणावाचा सामना करावा लागतो. इतर देशांतील महिलांच्या तुलनेत हे प्रमाणही सर्वाधिक आहे. जगभरातील 51 टक्के महिलांना या काळात तणावाचा सामना करावा लागला आहे. वुमन ऍट वर्क या नुकत्याच जाहीर झालेल्या ग्लोबल आउटलुक अहवालानुसार, 31 टक्के नोकरदार भारतीय महिलांनी सांगितले की त्या तणावाखाली आहेत. तणावाखाली असलेल्या महिलांची जागतिक सरासरी 28 टक्के आहे. त्यात सर्वाधिक वाटा भारतीय महिलांचा आहे. जागतिक सरासरी (40%) च्या तुलनेत भारतातील कमी महिलांना (38%) त्यांच्या नियोक्त्यांकडून पुरेसे मानसिक आरोग्य समर्थन मिळते. हा अहवाल दहा देशांतील 5,000 महिलांच्या सर्वेक्षणावर आधारित आहे. यामध्ये भारतातील विविध वयोगटातील 500 महिला, रोजगाराची स्थिती, प्रदेश आणि ज्येष्ठता यांचा समावेश होता. जागतिक ट्रेंडच्या अनुषंगाने, भारतीय महिलांना आर्थिक वर्ष 2022 च्या तुलनेत आर्थिक वर्ष 2023 मध्ये कमी गैर-समावेशक वर्तनाचा सामना करावा लागला. यामध्ये इतर गोष्टींबरोबरच मीटिंगमध्ये व्यत्यय आणणे, अनौपचारिक संभाषणांपासून दूर राहणे आणि स्वतःच्या कामाचे श्रेय घेणे यांचा समावेश होतो. मानसशास्त्रज्ञ डॉ. विजय शेखर सांगतात की, सर्व देशांतील महिला पूर्वीपेक्षा अधिक शिक्षित झाल्या आहेत आणि काम करू लागल्या आहेत. यामुळे त्यांच्यात स्वावलंबनाबाबत आत्मविश्वास निर्माण झाला, पण घरांमध्ये पितृसत्ताक व्यवस्था अजूनही कायम आहे, तर बाहेर समानतेची चर्चा केली जाते. या असमतोलामुळे त्रस्त झालेल्या महिला आता आवाज उठवत आहेत. त्यांनी संताप व्यक्त करण्यास सुरुवात केली आहे. पूर्वीपेक्षा आता समाजाची विचारसरणी बदलली असली तरी महिलांवरील नैतिक दबाव थोडासाच कमी झाला आहे. या दशकात महिला त्यांच्या भावना व्यक्त करण्यासाठी आवाज उठवत आहेत. महिला आरोग्यासारख्या सेवांमध्ये अधिक सहभागी होतात, परंतु कामापेक्षा कमी वेतन मिळते. त्यांच्याकडून अपेक्षा जास्त असतात, त्यांच्या घरातील महिलांकडूनही अपेक्षा असतात. त्यामुळे त्यांच्यात संताप वाढत आहे.
