Lok Sabha Speaker election – लोकसभेच्या अध्यक्षांच्या निवडीची तारीख राष्ट्रपतींनी मंजूर केल्यानंतर आणि लोकसभा सचिवालयाने अधिसूचित केल्यानंतर, कोणताही सदस्य महासचिवांना उद्देशून दुसऱ्या सदस्याची सभागृहाच्या अध्यक्षपदी निवड व्हावी असा लेखी प्रस्ताव देऊ शकतो.

लोकसभेच्या अध्यक्षाची निवड त्यांच्या सदस्यांमधून सभागृहात उपस्थित असलेल्या आणि मतदान करणाऱ्या सदस्यांच्या साध्या बहुमताने केली जाते. सभापती निवडीसाठी कोणतीही विशेष पात्रता विहित केलेली नाही आणि संविधानाने केवळ विधानसभेचे सदस्य असणे आवश्यक आहे.

सर्वसाधारणपणे सत्ताधारी पक्षाच्या सदस्याची अध्यक्षपदी निवड केली जाते. एकदा उमेदवाराबाबत निर्णय झाल्यानंतर, त्याचे नाव सहसा पंतप्रधान आणि संसदीय कामकाज मंत्री प्रस्तावित करतात. सादर केलेल्या प्रस्तावांवर आवश्यकतेनुसार सभागृहातील मतांच्या विभाजनाने निर्णय घेतला जातो.

प्रस्ताव आणल्यास, पीठासीन अधिकारी घोषित करतील की प्रस्तावित सदस्याची सभागृहाच्या अध्यक्षपदी निवड झाली आहे. निकाल जाहीर झाल्यानंतर, नवनिर्वाचित सभापतींना पंतप्रधान आणि विरोधी पक्षनेत्यांद्वारे सभापतींच्या खुर्चीकडे नेले जाते.

यानंतर, सभागृहातील सर्व राजकीय पक्ष आणि गटांच्या नेत्यांकडून सभापतींचे अभिनंदन केले जाते आणि प्रतिसादात ते सभागृहात आभाराचे भाषण देतात आणि त्यानंतर नवीन सभापती आपला कार्यभार स्वीकारतात.

लोकसभाध्यक्षांची कर्तव्ये…
भारतात, लोकसभेचा अध्यक्ष हा सभागृहाचा घटनात्मक आणि औपचारिक प्रमुख असतो. ते कायदेमंडळाचे मुख्य प्रवक्ते असतात. लोकसभेचे कामकाज चालवण्याची जबाबदारी अध्यक्षांची असते.

लोकसभेच्या अध्यक्षांनी संसदेतील कर्तव्ये पार पाडताना उद्भवणाऱ्या वास्तविक गरजा आणि समस्यांचे निराकरण केले पाहिजे. सभागृहाचे कामकाज, प्रश्न व नोंदी, आवाजी मतदान, विभाजन, अविश्वास प्रस्ताव, मतदान आणि सदस्यांना अपात्र ठरवणे यासारख्या महत्त्वाच्या बाबी सभापतींच्या अधिकारात येतात.