नवी दिल्ली – केंद्र सरकारने ध्वज संहितेत महत्त्वाचे बदल केले आहेत. आता दिवसा आणि रात्री तिरंगा फडकवता येणार आहे. यासोबतच राष्ट्रीय ध्वज संहितेत बदल करून ध्वजात पॉलिस्टरचा वापर करण्यास परवानगी देण्यासोबतच ते मशीनद्वारे बनवण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. ‘आझादी का अमृत महोत्सवा’चा एक भाग म्हणून सरकार 13 ते 15 ऑगस्ट दरम्यान ‘हर घर तिरंगा’ (प्रत्येक घरात ध्वजारोहण) सुरू करणार आहे, त्यादृष्टीने हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.

केंद्रीय गृह सचिव अजय भल्ला यांनी सर्व केंद्रीय मंत्रालये आणि विभागांच्या सचिवांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटले आहे की, भारतीय राष्ट्रीय ध्वज फडकवणे आणि त्याचा वापर करणे हे भारतीय ध्वज संहिता 2002 आणि राष्ट्रीय सन्मानाचा अपमान प्रतिबंधक कायदा 1971 द्वारे नियंत्रित आहे. भारतीय ध्वज संहिता 2002 मध्ये 20 जुलै 2022 च्या आदेशाद्वारे आणखी सुधारणा करण्यात आली आहे. भारतीय ध्वज संहिता 2002 च्या भाग-II च्या परिच्छेद 2.2 च्या खंड (xi) मध्ये सुधारणा करण्यात आली आहे. ध्वज आता रात्रंदिवस फडकवता येणार आहे. यापूर्वी सूर्योदयापासून सूर्यास्तापर्यंत तिरंगा फडकवण्याची परवानगी होती.

त्याचप्रमाणे, भारतीय ध्वज संहिता 2002 च्या भाग-1 मधील परिच्छेद 1.2 मध्ये बदल करून आता राष्ट्रध्वज हाताने कातलेला आणि हाताने विणलेला असावा किंवा कापूस/पॉलिएस्टर/लोर/रेशीम खादी बंटिंग यंत्राने बनवलेला असावा. पूर्वी मशीनने बनवलेले आणि पॉलिस्टरचे ध्वज वापरण्यास परवानगी नव्हती.

स्वतंत्र भारताला 75 वर्षे पूर्ण झाल्याच्या स्मरणार्थ स्वातंत्र्याचा अमृत महोत्सव साजरा केला जात आहे. 13 ते 15 ऑगस्ट दरम्यान लोकांना घरोघरी राष्ट्रध्वज फडकवण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी ‘हर घर तिरंगा’ मोहीम सुरू करण्यात आली आहे.

गृहसचिवांनी त्यांच्या पत्रासोबत ध्वज संहितेची ठळक वैशिष्ट्येही जोडली आहेत. यामध्ये 30 डिसेंबर 2021 आणि 20 जुलै 2022 रोजी केलेले बदल आणि राष्ट्रध्वजाचा वापर आणि प्रदर्शन याविषयी वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न यांचा समावेश आहे.