Sheikh Hasina: बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांच्या अडचणीत मोठी भर पडली असून, बहुचर्चित ‘पूर्वांचल भूखंड वाटप घोटाळ्या’प्रकरणी ढाका येथील विशेष न्यायालयाने त्यांना १० वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा सुनावली आहे. सध्या भारतात आश्रयाला असलेल्या शेख हसीना यांना न्यायालयाने ‘फरारी’ घोषित केले असून, त्यांच्या अनुपस्थितीतच हा ऐतिहासिक निकाल देण्यात आला. एकेकाळी बांगलादेशच्या राजकारणातील ‘आयर्न लेडी’ मानल्या जाणाऱ्या हसीना यांच्या राजकीय कारकिर्दीला या निकालामुळे मोठा धक्का बसला असल्याचे मानले जात आहे. हा संपूर्ण घोटाळा शेख हसीना यांच्या पंतप्रधानपदाच्या कार्यकाळात घडलेल्या सत्ता गैरवापर आणि भ्रष्टाचाराशी संबंधित आहे. ‘पूर्वांचल न्यू टाउन प्रोजेक्ट’मधील अत्यंत मौल्यवान भूखंड त्यांनी सरकारी नियमांना धाब्यावर बसवून आपल्या जवळच्या नातेवाईकांना, पक्षाच्या नेत्यांना आणि मर्जीतील प्रभावशाली व्यक्तींना कवडीमोल भावात वाटल्याचा ठपका त्यांच्यावर ठेवण्यात आला आहे. तपासादरम्यान असे निष्पन्न झाले की, ज्या व्यक्तींना हे भूखंड देण्यात आले, ते प्रत्यक्षात त्यासाठी पात्रच नव्हते. या निर्णयामुळे सरकारी तिजोरीचे कोट्यवधी रुपयांचे (टका) नुकसान झाले असून, हा केवळ आर्थिक घोटाळा नसून पंतप्रधान पदाच्या शपथेचे थेट उल्लंघन असल्याचे निरीक्षण न्यायालयाने नोंदवले आहे. बांगलादेश सरकारचा भारतावर दबाव – ऑगस्ट २०२४ मध्ये बांगलादेशात झालेल्या तीव्र जनआंदोलनानंतर शेख हसीना यांना पंतप्रधानपदाचा राजीनामा देऊन तातडीने भारतात पलायन करावे लागले होते. तेव्हापासून त्या भारतातच निर्वासित जीवन जगत आहेत. बांगलादेशातील बदललेल्या राजकीय परिस्थितीत न्यायालयाने दिलेल्या या निकालामुळे आता त्यांच्या प्रत्यार्पणाची मागणी जोर धरू लागली आहे. बांगलादेश सरकार आता भारत सरकारवर हसीना यांना सोपवण्यासाठी अधिकृत दबाव आणण्याची शक्यता असून, त्यांच्याविरोधात इंटरपोलमार्फत ‘रेड कॉर्नर नोटीस’ बजावण्याच्या हालचालीही सुरू झाल्या आहेत. या निकालाचे बांगलादेशात संमिश्र पडसाद उमटत आहेत. मुख्य विरोधी पक्ष असलेल्या ‘बीएनपी’ने या निकालाचे स्वागत करताना हा सत्याचा विजय असल्याचे म्हटले आहे, तर हसीना यांच्या समर्थकांनी हा निकाल राजकीय सूडबुद्धीतून दिला गेल्याचा आरोप केला आहे. दुसरीकडे, ढाका येथील रस्त्यांवर सर्वसामान्यांनी हा निकाल ‘जनतेचा विजय’ म्हणून साजरा केला आहे. शेख हसीना यांना मिळालेल्या या शिक्षेमुळे आता भारत सरकारच्या अडचणीतही वाढ झाली आहे. शेख हसीना या भारताच्या जुन्या आणि विश्वासू मित्र राहिल्या आहेत, मात्र आता एका परदेशी न्यायालयाने त्यांना गुन्हेगार ठरवल्यामुळे त्यांना भारतात आश्रय देणे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताच्या प्रतिमेसाठी आणि बांगलादेशच्या नव्या सरकारसोबतच्या संबंधांसाठी आव्हानात्मक ठरू शकते. शेख हसीना यांची बांगलादेशातील खासगी मालमत्ता जप्त करण्याची प्रक्रियाही आता या निकालानंतर सुरू होण्याची चिन्हे आहेत.
