Petrol Pump : पेट्रोल पंपावर इंधन भरताना तुम्ही फक्त मीटरवरील ‘झिरो’कडे लक्ष देता का? जर होय, तर सावधान! मीटर ‘0.00’ दाखवत असलं तरी फसवणुकीची शक्यता कायम असते. पेट्रोल पंपांवर शिताफीने चालणाऱ्या फसवणुकीच्या प्रकारांमुळे तुमच्या डोळ्यादेखत इंधन चोरी होऊ शकते. पण काळजी करू नका! ‘2-3-5 थेअरी’ आणि काही साध्या खबरदाऱ्यांमुळे तुम्ही या फसवणुकीपासून स्वतःचा बचाव करू शकता. चला, जाणून घेऊया कशी होते ही फसवणूक आणि कशी घ्यावी खबरदारी!

‘झिरो’वर फसवणूक कशी होते?

पेट्रोल पंपावर फसवणुकीचे अनेक प्रकार सर्रास आढतो. तुम्ही “मीटर झिरो आहे का?” असं विचारलं आणि कर्मचाऱ्याने ‘0.00’ दाखवलं तरी फसवणूक टळते असं नाही. काही पंप कर्मचारी इतक्या शिताफीने काम करतात की, तुमच्या नकळत इंधन चोरी होते. यातील काही सामान्य प्रकार पाहूया:

‘प्रीसेट’ ट्रिक: तुम्ही “१०० रुपये, २०० रुपये किंवा ५०० रुपयांचं पेट्रोल भरा” असं सांगितलं, तर मशीनमध्ये आधीच रक्कम सेट केलेली असते. यामुळे तुम्हाला प्रत्यक्षात कमी इंधन मिळतं, पण मीटरवर रक्कम बरोबर दिसते. मीटर झिरोवरून सुरू झाल्यावर काही क्षणांतच ते थेट ५-६ रुपयांवर थांबतं आणि मगच पेट्रोल भरणं सुरू होतं. हे इतक्या वेगाने होतं की, तुम्ही लक्ष न दिल्यास ते चुकवता.

कर्मचारी तुमचं लक्ष विचलित करतात, उदाहरणार्थ, गप्पा मारणं, मोबाइलवर बोलणं किंवा इतर गोष्टींनी तुमचं लक्ष हटवणं. यामुळे तुम्ही मीटरकडे नीट पाहत नाही. या सर्व प्रकारांमुळे तुम्हाला कमी इंधन मिळतं आणि तुमच्या खिशाला कात्री लागते. मग यावर उपाय काय? याचं उत्तर आहे – ‘2-3-5 थेअरी’!

‘2-3-5 थेअरी’ म्हणजे काय?

पेट्रोल पंपावर फसवणुकीपासून बचाव करण्यासाठी ही एक सोपी आणि प्रभावी पद्धत आहे. यात तुम्ही पेट्रोल किंवा डिझेल पैशांऐवजी लिटरमध्ये मागावं. उदाहरणार्थ:

“२ लिटर पेट्रोल भरा”
“३ लिटर डिझेल भरा”
“५ लिटर इंधन द्या”

यामुळे ‘प्रीसेट’ फसवणुकीची शक्यता जवळपास संपते. लिटरमध्ये मागितल्याने तुम्हाला नेमकं किती इंधन मिळालं, याचं स्पष्ट मोजमाप करता येतं. शिवाय, मीटरवर लिटर आणि रक्कम दोन्ही तपासणं सोपं होतं. ही थेअरी छोटी वाटली तरी फसवणूक रोखण्यात ती अत्यंत प्रभावी आहे.

फसवणूक टाळण्यासाठी या गोष्टी लक्षात ठेवा

‘2-3-5 थेअरी’सोबतच काही साध्या खबरदाऱ्या तुम्हाला पेट्रोल पंपावर फसवणुकीपासून वाचवू शकतात:
विश्वासार्ह पंप निवडा: नेहमी त्या पेट्रोल पंपावर जा जिथे चाचणी झालेली मशिन्स आणि पारदर्शक व्यवहार असतात.
मीटरकडे लक्ष ठेवा: पेट्रोल भरण्यापूर्वी मीटर ‘0.00’ आहे याची खात्री करा आणि भरण्याच्या प्रक्रियेदरम्यान मीटरवर नजर ठेवा.
डिजिटल रिसीट मागा: पेट्रोल भरल्यानंतर डिजिटल किंवा छापील रिसीट मागा. यात लिटर, रक्कम आणि पंपाची माहिती तपासा.
लक्ष विचलित होऊ देऊ नका: कर्मचारी गप्पा मारत असतील, फोनवर बोलत असतील किंवा इतर गोष्टींनी तुमचं लक्ष हटवण्याचा प्रयत्न करत असतील, तर सावध रहा.
तक्रार करा: फसवणुकीची शंका आल्यास तातडीने पंप मॅनेजरशी बोला किंवा संबंधित कंपनीच्या टोल-फ्री क्रमांकावर तक्रार नोंदवा.

इंडियन ऑइल: १८००-२३३३-५५५
हिंदुस्तान पेट्रोलियम (HP): १८००-२३३३-५५५
भारत पेट्रोलियम (BPCL): १८००-२२-४३४४

फसवणूक रोखण्यासाठी प्रशासन काय करतं?

पेट्रोल पंपांवर फसवणूक रोखण्यासाठी वजन आणि माप विभाग (Legal Metrology Department) नियमित तपासणी करतं. पंपांच्या मशिन्सची अचूकता तपासली जाते आणि फसवणूक आढळल्यास पंप मालकांवर दंड किंवा कायदेशीर कारवाई केली जाते. तरीही, काही पंपांवर फसवणुकीचे प्रकार सुरूच असतात. त्यामुळे ग्राहक म्हणून तुमची सतर्कता हीच तुमची ढाल आहे.

लिटर मागा, फसवणूक टाळा!

पुढच्या वेळी पेट्रोल पंपावर गेल्यावर “१०० रुपये किंवा ५०० रुपयांचं पेट्रोल” असं न सांगता “२ लिटर किंवा ३ लिटर” असं सांगा. ‘2-3-5 थेअरी’चा अवलंब करा आणि मीटरवर नजर ठेवा. छोट्या खबरदाऱ्यांमुळे तुम्ही फसवणुकीपासून वाचू शकता आणि तुमच्या खिशाला कात्री लागणार नाही. पेट्रोल पंपावर डोळ्यात तेल घालून सावध राहा, कारण ‘झिरो’ पाहणं पुरेसं नाही, सतर्कता हाच खरा उपाय आहे!